Zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie rodzinne, którego celem jest częściowe pokrycie kosztów związanych z codzienną opieką nad osobą, która ze względu na wiek lub stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Przyznawany jest na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie jest uzależniony od dochodu.

Kto może otrzymać zasiłek pielęgnacyjny

Świadczenie przysługuje:

• dzieciom z orzeczoną niepełnosprawnością (do ukończenia 16. roku życia),
• osobom powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• osobom powyżej 16. roku życia z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat,
• seniorom powyżej 75. roku życia, którzy nie pobierają dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, KRUS ani innego organu rentowego.

Kiedy świadczenie nie przysługuje

Zasiłek nie zostanie przyznany, jeśli:

• osoba uprawniona otrzymuje dodatek pielęgnacyjny (ZUS/KRUS)
• przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę,
• członek rodziny otrzymuje za granicą świadczenie na pokrycie kosztów pielęgnacji tej osoby (chyba że obowiązujące przepisy międzynarodowe stanowią inaczej).

Wysokość świadczenia

Od listopada 2019 roku wysokość zasiłku wynosi 215,84 zł miesięcznie. W przypadku orzeczeń wydanych na czas określony, świadczenie wypłacane jest do końca miesiąca, w którym orzeczenie traci ważność.

Jak złożyć wniosek

Wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego można złożyć:

• elektronicznie za pośrednictwem portalu Emp@tia,
• osobiście w Ośrodku Pomocy Społecznej w Zabierzowie

Więcej informacji pod numerem telefonu 12 285 14 13 wew. 22

Dokumenty GOPS Zabierzów:

• wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
• załącznik – oświadczenie osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego,
• informacja dotycząca przetwarzania danych osobowych przez GOPS Zabierzów.

Świadczenie pielęgnacyjne

Od początku 2024 roku świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom sprawującym opiekę nad dzieckiem z niepełnosprawnością, które nie ukończyło 18 lat. Warunkiem jest posiadanie przez dziecko odpowiedniego orzeczenia – albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo o niepełnosprawności z dodatkowymi wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej opieki, pomocy w codziennym funkcjonowaniu oraz aktywnego udziału opiekuna w leczeniu i rehabilitacji.

Zasady przyznawania świadczenia

• Nie obowiązuje kryterium dochodowe – wysokość dochodów rodziny nie wpływa na decyzję o przyznaniu świadczenia.
• Osoba ubiegająca się o świadczenie może być aktywna zawodowo – nie musi rezygnować z pracy ani prowadzenia działalności gospodarczej.
• Możliwe jest jednoczesne pobieranie innych świadczeń, takich jak renta, emerytura, zasiłek macierzyński czy świadczenie rehabilitacyjne.

Kto może się ubiegać

Prawo do świadczenia mają:

• rodzice dziecka (matka, ojciec),
• osoby zobowiązane do alimentacji zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, w tym małżonkowie,
• opiekunowie faktyczni,
• rodziny zastępcze,
• osoby prowadzące rodzinne domy dziecka,
• dyrektorzy placówek opiekuńczo-wychowawczych, terapeutycznych oraz ośrodków preadopcyjnych.

Wysokość świadczenia

Okres obowiązywania

Świadczenie przyznawane jest:

• od miesiąca złożenia wniosku,
• jeśli wniosek zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od daty wydania orzeczenia – od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności.

Jeśli orzeczenie jest czasowe, świadczenie obowiązuje do końca miesiąca, w którym upływa jego ważność, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.

Kiedy świadczenie nie przysługuje

Nie można otrzymać świadczenia, jeśli:

• opiekun pobiera inne świadczenie opiekuńcze (np. specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna),
• dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę (np. dom pomocy społecznej, zakład opiekuńczo-leczniczy),
• dziecko lub inna osoba za granicą pobiera świadczenie na pokrycie kosztów opieki nad tym dzieckiem (chyba że przepisy międzynarodowe stanowią inaczej).

Składki i ubezpieczenie

Jeśli osoba pobierająca świadczenie nie jest objęta innym tytułem ubezpieczenia i nie posiada wymaganego okresu składkowego (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn), państwo opłaca za nią składki emerytalno-rentowe. Może również zostać objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, jeśli nie ma go z innego źródła.

Jak złożyć wniosek

Wniosek można złożyć:

• elektronicznie za pośrednictwem portalu Emp@tia.
• osobiście w lokalnym Ośrodku Pomocy Społecznej

Więcej informacji pod numerem telefonu 12 285 14 13 wew. 22

Dokumenty GOPS w Zabierzowie

• wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.,
• załącznik – oświadczenie o niekorzystaniu przez więcej niż 5 dni w tygodniu z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową opiekę w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym,
• informacja dotycząca przetwarzania danych osobowych przez GOPS Zabierzów.

Świadczenia z pomocy społecznej – zasady i rodzaje wsparcia

Aby skorzystać ze świadczeń pieniężnych wypłacanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS), należy spełnić określone warunki. Kluczowe znaczenie ma kryterium dochodowe oraz wystąpienie jednej z przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy, takich jak: ubóstwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba, przemoc domowa, potrzeba ochrony macierzyństwa, trudności w integracji cudzoziemców, alkoholizm, zdarzenia losowe, klęski żywiołowe i inne sytuacje kryzysowe.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe kryteria dochodowe:

• osoba samotnie gospodarująca: 1 010 zł miesięcznie,
• osoba w rodzinie: 823 zł miesięcznie,
• dochód z 1 ha przeliczeniowego: 459 zł.

Zasiłek stały

Charakter świadczenia

Jest to świadczenie obligatoryjne (obowiązkowe) przysługujące na podstawie art. 37 ustawy o pomocy społecznej osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, spełniającym kryterium dochodowe i stanowi uzupełnienie dochodu tych osób do kryterium ustawowego

Warunki przyznania

• Dochód osoby samotnej lub osoby w rodzinie musi być niższy niż kryterium dochodowe.

Wykluczenia

W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiłku dla opiekuna, zasiłek stały nie przysługuje. 

Wysokość świadczenia

• Osoba samotna: różnica między 130% kryterium dochodowego a dochodem, maksymalnie 1 229 zł miesięcznie.
• Osoba w rodzinie: różnica między 130% kryterium dochodowego na osobę a dochodem na osobę.
• Minimalna kwota zasiłku: 100 zł miesięcznie.

Zasiłek okresowy

Charakter świadczenia

Świadczenie przysługuje na podstawie art. 38 ustawy o pomocy społecznej i adresowane jest do osób i rodzin bez dochodów lub o dochodach niższych niż ustawowe kryterium oraz zasobach pieniężnych niewystarczających na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, zwłaszcza ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego

Warunki przyznania

• Dochód osoby samotnej lub osoby w rodzinie musi być niższy niż odpowiednie kryterium dochodowe.

Wysokość świadczenia

• Osoba samotna: różnica między kryterium dochodowym a dochodem, nie więcej niż kryterium dochodowe na osobę w rodzinie (823 zł)
• Rodzina: różnica między kryterium dochodowym rodziny a jej dochodem.
• Minimalna kwota: 50% tej różnicy, nie mniej niż 20 zł miesięcznie.

Okres przyznania Ustalany indywidualnie przez OPS na podstawie sytuacji osoby lub rodziny.

Świadczenie to może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, ale pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 ustawy o pomocy społecznej). 

Zasiłek celowy

Charakter świadczenia Jednorazowa pomoc finansowa na zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej osoby lub rodziny będącej poniżej kryterium dochodowego.

Przeznaczenie Może być przyznany na zakup żywności, leków, opału, odzieży, sprzętu domowego, remonty, leczenie, pogrzeb.

Dodatkowe zastosowanie Osoby bezdomne lub bez dochodu mogą otrzymać zasiłek celowy na pokrycie kosztów świadczeń zdrowotnych.

Zdarzenia losowe W przypadku klęski żywiołowej, katastrofy ekologicznej lub innych nagłych zdarzeń, zasiłek może być przyznany niezależnie od dochodu i nie podlegać zwrotowi.

Specjalny zasiłek celowy

Charakter świadczenia Jest świadczeniem przysługującym na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej i może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium ustawowe – w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny.

Formy wsparcia

• Specjalny zasiłek celowy – nieprzekraczający kryterium dochodowego, niepodlegający zwrotowi.
• Zasiłek okresowy, celowy lub pomoc rzeczowa – pod warunkiem zwrotu części lub całości świadczenia.

Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością

Cel programu

Głównym założeniem programu jest rozwój usług asystencji osobistej jako formy ogólnodostępnego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Asystent wspiera uczestnika w wykonywaniu codziennych czynności oraz w aktywnym uczestnictwie w życiu społecznym.

Adresaci programu

Z usług asystenta mogą skorzystać:

• dzieci od 2. do 16. roku życia posiadające orzeczenie o niepełnosprawności z wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej opieki oraz współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji,
• osoby dorosłe z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
• osoby traktowane na równi z powyższymi, zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zakres wsparcia

Usługi asystenta obejmują m.in.:

• pomoc w czynnościach samoobsługowych (np. higiena osobista),
• wsparcie w prowadzeniu gospodarstwa domowego i pełnieniu ról rodzinnych,
• pomoc w przemieszczaniu się poza miejscem zamieszkania,
• wsparcie w komunikacji i podejmowaniu aktywności społecznej.

Uczestnicy programu nie ponoszą żadnych kosztów związanych z realizacją usług asystenckich.

Realizacja programu w Gminie Zabierzów

Gmina Zabierzów planuje złożyć wniosek o dofinansowanie usług asystenta osobistego w ramach edycji 2026. W przypadku otrzymania środków finansowych, zostanie ogłoszony nabór uczestników.

W procesie rekrutacji zostanie przeprowadzona indywidualna ocena sytuacji osoby z niepełnosprawnością, uwzględniająca:

• zakres potrzeb związanych z usługą asystenta,
• poziom samodzielności,
• dostępność pomocy ze strony innych osób.

Na tej podstawie zostaną wyłonione osoby najbardziej potrzebujące wsparcia.

Usługi opiekuńcze

Usługi opiekuńcze to forma wsparcia realizowana w miejscu zamieszkania osoby potrzebującej. Obejmują pomoc w codziennych czynnościach życiowych, opiekę higieniczną, pielęgnację zaleconą przez lekarza oraz – w miarę możliwości – umożliwienie kontaktu z otoczeniem.

Kto może skorzystać:

• osoby samotne, które z powodu wieku, choroby lub innych okoliczności nie są w stanie samodzielnie funkcjonować,
• osoby, których rodzina nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej opieki.

Procedura ubiegania się:

• Wniosek należy złożyć w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej.
• Wymagane są dokumenty potwierdzające dochód osoby samotnej lub wszystkich członków rodziny, jeśli osoba mieszka w gospodarstwie domowym.
• Osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, I grupą inwalidzką lub całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji przedstawiają odpowiednie orzeczenie.
• Pozostałe osoby muszą dostarczyć zaświadczenie lekarskie określające potrzebę i zakres usług.

Zakres i odpłatność:

• W decyzji administracyjnej określa się zakres usług, czas ich realizacji oraz wysokość odpłatności.
• Od 2025 roku w gminie Zabierzów usługi opiekuńcze są nieodpłatne dla osób, których dochód nie przekracza 150% ustawowego kryterium dochodowego, które od 2025 roku wynosi:
  • 1 010 zł dla osoby samotnie gospodarującej,
  • 823 zł na osobę w rodzinie.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze

To usługi dostosowane do indywidualnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności. Świadczone są przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i przygotowanie zawodowe.

Zakres i organizacja:

• Obejmują działania wymagające specjalistycznej wiedzy i umiejętności.
• Ośrodek pomocy społecznej ustala zakres, miejsce i termin świadczenia usług.
• Rada gminy określa zasady przyznawania, odpłatności oraz warunki zwolnienia z opłat (z wyjątkiem usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi).

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi

To szczególna forma usług skierowana do osób z zaburzeniami psychicznymi, wymagających indywidualnego podejścia i specjalistycznej opieki.

Regulacje prawne:

• Zasady świadczenia, odpłatności oraz zwolnień z opłat określa Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych.

Praca socjalna

To działalność, której celem jest wspieranie osób i rodzin w odzyskiwaniu zdolności do samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie. Pracownicy socjalni pomagają w rozwijaniu aktywności życiowej, uczą, jak pełnić role społeczne, i tworzą warunki sprzyjające usamodzielnieniu.

Praca socjalna może być prowadzona:

• indywidualnie – z osobami i rodzinami, które potrzebują wsparcia w codziennym życiu,
• lokalnie – ze społecznością, by koordynować działania różnych instytucji i organizacji.

Pomoc ta jest dostępna niezależnie od dochodu i opiera się na szacunku dla godności i prawa do decydowania o sobie.

Poradnictwo specjalistyczne

To forma wsparcia dla osób i rodzin, które zmagają się z trudnościami życiowymi. Obejmuje:

• porady prawne – informacje o przepisach dotyczących rodziny, zabezpieczenia społecznego, praw lokatorów,
• porady psychologiczne – diagnoza, profilaktyka, terapia,
• porady rodzinne – pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, opiekuńczych, wsparcie dla rodzin naturalnych i zastępczych.

Poradnictwo jest bezpłatne i dostępne niezależnie od sytuacji finansowej.

Mieszkanie chronione

To forma wsparcia dla osób dorosłych, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu, ale nie wymagają całodobowej opieki. Mogą z niej skorzystać m.in. osoby z zaburzeniami psychicznymi, wychodzące z pieczy zastępczej, cudzoziemcy z określonym statusem prawnym.

Mieszkanie chronione nie zastępuje własnego lokum – ma przygotować mieszkańców do samodzielnego życia lub wspierać ich w codziennych obowiązkach. Skierowanie następuje na podstawie decyzji administracyjnej, a pobyt jest odpłatny – wysokość opłaty ustalana jest indywidualnie, w zależności od dochodu i zakresu usług.

Pomoc w formie odzieży

Udzielana jest osobom lub rodzinom, które nie mają wystarczających środków na zakup niezbędnej odzieży. Najczęściej przyznawana z powodu trudnej sytuacji życiowej, np. ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności, choroby czy wielodzietności.

Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe

Państwo może opłacać składki za osoby, które zrezygnowały z pracy, by opiekować się ciężko chorym członkiem rodziny – także rodzicem lub rodzeństwem, nawet jeśli nie mieszkają razem. Warunkiem jest niski dochód (do 150% kryterium dochodowego) oraz brak innych tytułów do ubezpieczenia. Dotyczy to również osób przebywających na bezpłatnym urlopie z powodu opieki.

Sprawienie pogrzebu

Organizacja pogrzebu, także dla osób bezdomnych, należy do obowiązków gminy właściwej ze względu na miejsce zgonu w przypadku braku innych osób mogących zająć się formalnościami.

Gorący posiłek

Bezpłatny posiłek może być przyznany osobom, których dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego. Pomoc ta kierowana jest do:

• dzieci do 7. roku życia,
• uczniów do ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej,
• osób w trudnej sytuacji życiowej – samotnych, chorych, starszych, niepełnosprawnych, dotkniętych przemocą, uzależnieniami, klęskami żywiołowymi.

Pomoc może mieć formę posiłku, świadczenia pieniężnego na jego zakup lub produktów żywnościowych.

Skierowanie do domu pomocy społecznej

Osoby, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność nie są w stanie samodzielnie funkcjonować i nie mogą otrzymać wystarczającej pomocy w domu, mają prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Placówki te zapewniają opiekę, wsparcie bytowe, edukacyjne i terapeutyczne, dostosowane do indywidualnych potrzeb mieszkańców.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoby starsze, chore lub z niepełnosprawnościami, które potrzebują częściowego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, mogą korzystać z usług oferowanych przez ośrodki wsparcia. W przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi taką rolę pełnią środowiskowe domy samopomocy.

Placówki te prowadzą różnego rodzaju treningi – zarówno indywidualne, jak i grupowe – które pomagają rozwijać, utrwalać lub odzyskiwać umiejętności niezbędne w codziennym życiu i w kontaktach społecznych. Uczestnicy mają zapewnione wyżywienie, w tym ciepły posiłek przygotowywany w ramach zajęć kulinarnych.

Na terenie Gminy Zabierzów środowiskowy dom samopomocy funkcjonuje od 2011 roku. Prowadzi go Fundacja im. Brata Alberta na podstawie umowy z gminą.

Dom działa od poniedziałku do piątku, w godzinach 7:00–15:00. Każdego dnia prowadzone są zajęcia wspierająco‑aktywizujące, obejmujące m.in. . opiekę psychologiczną, terapię zajęciową oraz rehabilitację ruchową. Program jest dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości uczestników, a jego głównym celem jest wzmacnianie samodzielności i aktywności osób z niepełnosprawnościami. W praktyce oznacza to wspólne gotowanie, dbanie o porządek, ćwiczenie umiejętności samoobsługowych, poruszania się czy załatwiania spraw urzędowych.

W ośrodku działają różne pracownie tematyczne. Pracownia plastyczna, sztuki użytkowej i rzemiosła pozwala rozwijać talenty artystyczne i tworzyć unikatowe prace. Pracownie edukacyjna, komputerowa oraz umiejętności społecznych i życia codziennego wspierają rozwój zainteresowań i kompetencji potrzebnych we współczesnym świecie, zwłaszcza w relacjach społecznych. Oprócz terapii zajęciowej prowadzone są treningi kulinarne i gospodarcze, zajęcia rozwijające kompetencje społeczne oraz aktywności związane z organizacją czasu wolnego.

Dla osób z głębszą niepełnosprawnością przygotowano specjalną salę terapeutyczną, w której zadbano o dostęp do różnorodnych bodźców sensorycznych i możliwość bezpiecznej aktywności. Ważnym elementem tej przestrzeni jest Sala Wyciszeń, powstała dzięki grantom z programów Kraków Airport „Wspieramy Sąsiadów” oraz Tesco „Decydujesz, pomagamy”. Uczestnicy korzystają również z Sali Doświadczania Świata.

Ośrodek organizuje także liczne wyjścia i aktywności integracyjne, takie jak wizyty na basenie, zajęcia wspinaczkowe, wyjścia do kina i teatru oraz wycieczki turystyczne.

Aktualne informacje o działalności ŚDS w Radwanowicach dostępne są na stronie: https://albert.krakow.pl/pl/aktualnosci/

Opieka nad osobą niesamodzielną to ogromne wyzwanie, które często wiąże się z dużym obciążeniem emocjonalnym i fizycznym. W ramach projektu stworzyliśmy Grupę Wsparcia dla Opiekunów Nieformalnych, aby zapewnić praktyczne, dostosowane do realnych potrzeb wsparcie edukacyjne i doradcze.

Grupa Wsparcia dla Opiekunów Osób Niesamodzielnych to przestrzeń, w której opiekunowie mogą znaleźć zrozumienie, wymienić doświadczenia i otrzymać realne wsparcie w codziennych wyzwaniach związanych z opieką nad osobą niesamodzielną.

Co oferuje grupa wsparcia?

Spotkania grupowe – regularne spotkania, podczas których opiekunowie mają możliwość poznania osób znajdujących się w podobnej sytuacji. Opiekunowie mogą podzielić się swoimi historiami, obawami i sukcesami. Uczestnictwo w grupie wsparcia daje poczucie wspólnoty oraz niweluje osamotnienie w trudnej sytuacji.

Dlaczego warto dołączyć?

• Luźna, przyjazna atmosfera – bez zbędnej teorii, skupiamy się na tym, co naprawdę przydatne.
• Wymiana doświadczeń – spotkania z osobami w podobnej sytuacji życiowej.
• Lepsze radzenie sobie z emocjami – przestrzeń, gdzie można porozmawiać, podzielić się trudnościami i znaleźć zrozumienie.
• Wsparcie wykwalifikowanego moderatora/moderatorki – osoba prowadząca spotkania pomaga znaleźć praktyczne rozwiązania codziennych wyzwań.

Jak działamy?

• Spotkania raz w miesiącu (2 godziny) – regularne, popołudniowe sesje,
• Poczęstunek podczas spotkań – sprzyjająca atmosfera, która ułatwia rozmowy i wymianę doświadczeń.
• Małe grupy – zapewnienie komfortu i indywidualnego podejścia.

Nasze spotkania to nie tylko przestrzeń do rozmów, ale realna forma wsparcia – praktyczna wiedza, którą można wdrożyć od razu, oraz sieć kontaktów, które mogą pomóc w codziennym życiu opiekuna.

Szkolenia dopasowane do potrzeb opiekunów nieformalnych

W projekcie organizowane są szkolenia, które powstają w odpowiedzi na realne wyzwania opiekunów nieformalnych. Każdego roku odbywają się dwa spotkania, a ich tematy wybierane są na podstawie tego, czym żyje grupa wsparcia i z czym uczestnicy mierzą się na co dzień.

Celem szkoleń jest przekazanie wiedzy, która naprawdę pomaga w codziennej opiece nad bliską osobą. Zajęcia prowadzą specjaliści z doświadczeniem, dzięki czemu uczestnicy mogą liczyć na rzetelne informacje i praktyczne wskazówki.

Co wyróżnia nasze szkolenia:

• Tematy, które wynikają z prawdziwych potrzeb – to opiekunowie wskazują, o czym chcą rozmawiać i czego chcą się nauczyć. Sugestie uczestników projektu są dla nas bardzo ważne.
• Praktyczne podejście – skupiamy się na umiejętnościach, które można wykorzystać w codziennych sytuacjach.
• Otwartość dla każdego – szkolenia są wartościowe zarówno dla osób, które dopiero zaczynają opiekę, jak i dla tych z większym doświadczeniem.
• Kameralne grupy – sprzyjają swobodnej atmosferze, zadawaniu pytań i wymianie doświadczeń.

Tematy szkoleń są elastyczne i dostosowywane do zgłaszanych potrzeb. Mogą dotyczyć m.in. . podstaw opieki nad osobą niesamodzielną, opieki nad osobą leżącą, specyfiki wybranych chorób, zagadnień geriatrycznych czy kwestii prawnych związanych z opieką.

Szkolenia tworzą przestrzeń, w której opiekunowie mogą zdobywać nowe umiejętności, dzielić się doświadczeniami i poczuć, że nie są sami w codziennych obowiązkach. To czas, który wzmacnia, dodaje pewności i ułatwia opiekę nad bliskimi.

W ramach projektu realizujemy innowacyjne doradztwo dotyczące przystosowania przestrzeni domowej, aby poprawić komfort życia osób starszych i niesamodzielnych. Celem usługi jest stworzenie bezpiecznego, funkcjonalnego i dostosowanego do indywidualnych potrzeb miejsca zamieszkania.

Zakres wsparcia:

• Ocena warunków mieszkaniowych – analiza obecnej przestrzeni oraz identyfikacja kluczowych obszarów wymagających adaptacji. z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb i ograniczeń
• Indywidualne konsultacje – doradztwo w zakresie ergonomii, bezpiecznych rozwiązań oraz dostosowania wyposażenia do potrzeb podopiecznego.
• Dobór sprzętu wspomagającego – pomoc w wyborze i instalacji sprzętu ułatwiającego codzienne funkcjonowanie (poręcze, łóżka rehabilitacyjne, systemy alarmowe).
• Przygotowanie dokumentacji – wsparcie w wypełnianiu wniosków o dofinansowanie, dotacje oraz inne formy pomocy na adaptację mieszkania.

Doradztwo obejmuje zarówno rekomendacje, jak i praktyczne działania, które wpływają na poprawę komfortu życia podopiecznych oraz ich opiekunów. Odpowiednio zaplanowana przestrzeń domowa sprzyja większej samodzielności i poczuciu bezpieczeństwa.

Usługa w ramach projektu jest bezpłatna.

W ramach projektu oferujemy specjalistyczne wsparcie pielęgniarskie dla osób, u których nagle pogorszył się stan zdrowia. To usługa stworzona z myślą o rodzinach, które z dnia na dzień stają przed nową, trudną rzeczywistością i potrzebują kogoś, kto pomoże im bezpiecznie przejść przez pierwsze etapy opieki.

Celem usługi jest zapewnienie opiekunom poczucia bezpieczeństwa, a osobom niesamodzielnym – troskliwej, profesjonalnej opieki dostosowanej do ich aktualnych potrzeb.

Zakres wsparcia:

• Pierwsza wizyta pielęgniarki – ocena stanu podopiecznego po hospitalizacji lub nagłym pogorszeniu zdrowia oraz wskazanie najważniejszych działań, które należy podjąć w domu.
• Nauka podstaw opieki – praktyczne instrukcje dotyczące pielęgnacji, higieny, karmienia, zmiany pozycji, profilaktyki odleżyn i organizacji codziennych czynności.
• Wspólne przejście przez nową sytuację – wsparcie emocjonalne i merytoryczne dla opiekuna, który często czuje się zagubiony i przeciążony.
• Kolejne wizyty i konsultacje – pomoc w rozwiązywaniu bieżących trudności, obserwacja zmian w stanie zdrowia oraz dostosowywanie zaleceń do aktualnych potrzeb.
• Wskazówki dotyczące dalszej opieki – informacje o możliwych formach wsparcia, sprzęcie pomocniczym oraz dostępnych usługach, które mogą odciążyć rodzinę.

Nasza pielęgniarka to osoba udzielająca fachowej pomocy – towarzyszy rodzinie w jednym z najbardziej wymagających momentów, dając poczucie, że nie trzeba radzić sobie samemu. Wierzymy, że obecność specjalisty, który spokojnie tłumaczy, pokazuje i wspiera, potrafi odmienić pierwsze dni po powrocie bliskiej osoby do domu.

Usługa w ramach projektu jest bezpłatna.

Jeśli znaleźli się Państwo w sytuacji nagłego pogorszenia stanu zdrowia bliskiego – prosimy o kontakt. Jesteśmy tu po to, by pomóc.

W ramach projektu uruchomiona zostanie wypożyczalnia sprzętu pielęgnacyjnego i rehabilitacyjnego, aby zapewnić osobom niesamodzielnym oraz ich opiekunom dostęp do wysokiej jakości wyposażenia wspomagającego codzienną opiekę i poprawiającego komfort życia. Rozpoczęcie działania wypożyczalni jest zaplanowane na połowę 2026 roku.

Zakup i dostępność sprzętu

• Sprzęt zgodny z potrzebami – lista sprzętów została opracowana na podstawie diagnozy potrzeb opiekunów.
• Sukcesywne uzupełnianie wyposażenia – początkowy zakup obejmie najczęściej wykorzystywany sprzęt, a w kolejnych latach zostanie uzupełniony o najbardziej potrzebne elementy zgodnie ze zgłaszanymi wnioskami.
• Bezpieczne i nowoczesne urządzenia – sprzęt spełnia najwyższe standardy jakości, aby zagwarantować komfort użytkowania.

Szkolenia z obsługi sprzętu

• Każdy opiekun wypożyczający sprzęt może skorzystać z krótkiego szkolenia dotyczącego jego prawidłowego użytkowania.
• Szkolenia odbywają się na miejscu w wypożyczalni, w dniu wydania sprzętu, prowadzone przez osobę obsługującą wypożyczalnię – opiekunowie zyskują pewność, że korzystają ze sprzętu w sposób bezpieczny i skuteczny.

Wypożyczalnia sprzętu to wsparcie, które pomaga zarówno osobom niesamodzielnym, jak i ich opiekunom, zapewniając im niezbędne narzędzia do komfortowego funkcjonowania we własnym domu.

Rodzaje dostępnego sprzętu

• Łóżka rehabilitacyjne
• Materace przeciwodleżynowe
• Wózki inwalidzkie
• Balkoniki
• Kule
• Wózki prysznicowe
• Koncentrator tlenu i dreny do tlenU
• Krzesła toaletowe, przenośna toaleta
• Krzesła prysznicowe
• Kołnierze ortopedyczne
• Ciśnieniomierze
• Rotory rehabilitacyjne, rotory kończyn dolnych
• Podnośniki kąpielowo transportowe
• Aparat słuchowy uniwersalny
• Telefony senioralne z dużymi przyciskami

W ramach projektu zapewniamy usługi opiekuńcze realizowane bezpośrednio w miejscu zamieszkania osób wymagających wsparcia. Jest to pomoc dostosowana do indywidualnych potrzeb, która obejmuje codzienną opiekę i pielęgnację. Opieka nie ma charakteru całodobowego.

Zakres świadczonych usług:

• Pomoc w codziennych czynnościach – wsparcie w przygotowywaniu posiłków, zakupach, utrzymaniu porządku, załatwianiu spraw urzędowych.
• Opieka higieniczna – pomoc w kąpieli, ubieraniu się oraz innych aspektach pielęgnacji osobistej.
• Pielęgnacja zlecona przez lekarza – realizacja zaleceń medycznych, takich jak zmiana opatrunków, podstawowa rehabilitacja, pomoc w poruszaniu się.
• Zapewnienie kontaktów z otoczeniem – wsparcie w utrzymywaniu aktywności społecznej i kontaktów z bliskimi.

Dostosowanie do indywidualnych potrzeb: liczba godzin wsparcia oraz ich zakres są ustalane indywidualnie w zależności od potrzeb osoby wymagającej pomocy.

Standardy opieki

• Usługi będą świadczone przez organizację pozarządową wybraną zgodnie z Ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
• Opiekunowie będą posiadać odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe lub ukończone minimum 80-godzinne szkolenie w zakresie realizacji usług i udzielania pierwszej pomocy.
• Dostępność przez 7 dni w tygodniu – świadczenie usług będzie zapewnione w sposób ciągły, zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem osób wymagających wsparcia.

Nasze usługi opiekuńcze to indywidualnie dopasowane wsparcie, które pozwala osobom niesamodzielnym godnie funkcjonować w ich własnym domu, zapewniając komfort, bezpieczeństwo i poczucie niezależności.

Opieka nad osobą niesamodzielną to wymagające zadanie, które często wiąże się z dużym obciążeniem fizycznym i emocjonalnym. W ramach projektu oferujemy usługi opieki wytchnieniowej, które dają opiekunom możliwość odpoczynku, czas na regenerację oraz edukację, zapewniając jednocześnie profesjonalną opiekę dla podopiecznych.

Na czym polega opieka wytchnieniowa?

• Bezpieczna i profesjonalna opieka – czasowe wsparcie dla osób niesamodzielnych pod nadzorem specjalistów.
• Możliwość „urlopu od opieki” – opiekunowie mogą odpocząć, zająć się sprawami osobistymi lub zdrowotnymi.
• Opieka całodobowa – 24-godzinny pobyt opiekunki, maksymalnie 14 dni w roku, możliwość podziału na krótsze okresy

Zakres usług w ramach opieki wytchnieniowej

• Całodobowa opieka – pomoc w codziennych czynnościach (karmienie, higiena, poruszanie się).
• Pielęgnacja i rehabilitacja – standard zgodny ze specjalistycznymi usługami opiekuńczymi.
• Indywidualne podejście – każda sytuacja opiekuńcza jest rozpatrywana osobno, dostosowując zakres i okres wsparcia do realnych potrzeb.

Nasze wsparcie to realna pomoc dla opiekunów, która pozwala na odpoczynek i regenerację, jednocześnie gwarantując bezpieczeństwo i odpowiednią opiekę dla podopiecznych.

Usługa Menadżera Opieki – Indywidualne Wsparcie dla Opiekunów

W ramach projektu oferujemy usługę menadżera opieki, czyli indywidualne doradztwo dostosowane do potrzeb opiekunów osób niesamodzielnych. Naszym celem jest zapewnienie realnej pomocy, która ułatwi organizację codziennej opieki oraz usprawni kontakt z instytucjami wsparcia.

Jak działa usługa menadżera opieki?

• Indywidualne doradztwo – wsparcie dostosowane do sytuacji i możliwości opiekuna.
• Pierwsza, diagnostyczna wizyta – analiza potrzeb oraz opracowanie planu wsparcia.
• Przekazywanie kluczowych informacji – pomoc w znalezieniu dostępnych form wsparcia i usług.
• Łącznik między rodziną a instytucjami pomocowymi – pomoc w dokumentacji oraz kontaktach z ośrodkami wsparcia, PCPR czy placówkami medycznymi.

Dlaczego warto skorzystać?

• Lepsza organizacja opieki – indywidualne podejście do każdej sytuacji.
• Wsparcie w dokumentacji – pomoc w wypełnianiu wniosków i formalności.
• Bezpośrednia pomoc w miejscu świadczenia opieki – usługa realizowana tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.

Usługa menadżera opieki to praktyczne wsparcie dla opiekunów, które pozwala na sprawniejsze zarządzanie obowiązkami, poprawia komfort życia podopiecznego i daje opiekunowi pewność, że nie jest sam.

Dodatek pielęgnacyjny z ZUS – najważniejsze informacje

Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny:

• osobie, która jest całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji (na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS),
• osobie, która ukończyła 75 lat – w tym przypadku dodatek przyznawany jest automatycznie, bez wniosku i zaświadczenia lekarskiego.

Jak uzyskać dodatek

• należy złożyć wniosek do ZUS,
• dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia (druk do pobrania ze strony ZUS), wypełnione przez lekarza prowadzącego nie później niż 30 dni przed złożeniem wniosku,
• w przypadku osób powyżej 75. roku życia – dodatek przyznawany jest z urzędu i wypłacany razem z emeryturą.

Kiedy dodatek nie przysługuje

• jeśli osoba przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym przez ponad 2 tygodnie w miesiącu,
• jeśli osoba pobiera zasiłek pielęgnacyjny przyznany przez gminę – nie można pobierać obu świadczeń jednocześnie. W przypadku przyznania dodatku pielęgnacyjnego z ZUS należy niezwłocznie poinformować organ wypłacający zasiłek.

Wysokość dodatku

Aktualnie wysokość dodatku pielęgnacyjnego wynosi 348,22 zł. Ta kwota jest waloryzowana

Tutaj można sprawdzać aktualnie wysokości świadczeń z ZUS: link

Tutaj znajdziesz wszystkie szczegółowe informacje na temat zasiłku pielęgnacyjnego

Świadczenie wspierające – najważniejsze informacje

Cel świadczenia Świadczenie wspierające ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych osób z niepełnosprawnością.

Kto może otrzymać świadczenie

• osoba pełnoletnia (min. 18 lat),
• obywatel Polski, Unii Europejskiej, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) lub cudzoziemiec z dostępem do rynku pracy i miejscem zamieszkania w Polsce,
• osoba posiadająca decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) z ustalonym poziomem potrzeby wsparcia.

Kto nie otrzyma świadczenia

Świadczenie wspierające nie przysługuje osobom przebywającym:

• w domu pomocy społecznej,
• w rodzinnym domu pomocy,
• w zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
• w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym,
• w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom z niepełnosprawnością, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku (zgodnie z przepisami o pomocy społecznej),
• w zakładzie karnym, poprawczym, areszcie śledczym lub schronisku dla nieletnich.

Procedura uzyskania świadczenia

Krok 1 – decyzja Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON)

Aby uzyskać świadczenie, należy najpierw posiadać orzeczenie o niepełnosprawności lub równoważne (lub złożyć wniosek o orzeczenie stopnia niepełnosprawności) i złożyć wniosek do WZON o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Decyzja WZON staje się ostateczna po 14 dniach od doręczenia, chyba że zostanie złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie
Siedziba Wojewódzkiego Zespołu: ul. Olszańska 5

Orzekanie o niepełnosprawności: II piętro pok. 220 A, tel. 12 39 21 396

Ustalanie poziomu potrzeby wsparcia: parter pok. 18 B, 12 39 21 420

poniedziałek 9:00-16:00

wtorek-piątek 8:00-15:00

Infolinia: w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia 12 39 21 420

Krok 2 – wniosek do ZUS

Po uzyskaniu ostatecznej decyzji WZON, wniosek o świadczenie wspierające należy złożyć do ZUS w ciągu 3 miesięcy. Wniosek składany jest wyłącznie elektronicznie przez PUE ZUS. Można udać się do jednostki ZUS – Tak można uzyskać pomoc w złożeniu wniosku.

Do wniosku nie trzeba załączać decyzji WZON – wystarczy podać jej numer.

Pełnomocnictwo

Osoba niepełnosprawna może upoważnić inną osobę do złożenia wniosku. Pełnomocnik składa wniosek ze swojego profilu, załączając skan podpisanego pełnomocnictwa. Wzór dostępny jest na stronie ZUS.

Wysokość świadczenia

Świadczenie wspierające zależy od liczby punktów przyznanych przez WZON:

Od 1 marca 2025 r. renta socjalna wynosi 1.878,91 zł brutto. Świadczenie wspierające jest zwolnione z podatku dochodowego, nie podlega zajęciu komorniczemu i nie zależy od dochodu.

Harmonogram wdrażania

• osoby z decyzją WZON na poziomie 87–100 pkt – od 2024 r.
• osoby z decyzją WZON na poziomie 78–86 pkt – od 2025 r.
• osoby z decyzją WZON na poziomie 70–77 pkt – od 2026 r.

Wyjątek: osoby, na które opiekunowie pobierali świadczenia opiekuńcze od 1 stycznia 2024 r., mogą ubiegać się o świadczenie wspierające już od 2024 r., jeśli uzyskały min. 70 pkt.

Więcej informacji:

Szczegółowe informacje: Informator na temat świadczenia wspierającego

Strona ZUS dotycząca świadczenia wspierającego

Wniosek i załączniki do pobrania:

WNIOSEK

PEŁNOMOCNICTWO

KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY

Świadczenie uzupełniające – dla kogo i na jakich zasadach

Świadczenie uzupełniające wypłacają ZUS lub KRUS – w zależności od tego, w której instytucji dana osoba jest ubezpieczona. Dlatego wniosek należy złożyć w tej jednostce, która odpowiada za Twoją sytuację ubezpieczeniową.

Kto może się ubiegać Świadczenie przeznaczone jest dla osób pełnoletnich, które ze względu na stan zdrowia nie są w stanie samodzielnie funkcjonować na co dzień. Aby móc je otrzymać, trzeba spełnić kilka warunków:

• mieć ukończone 18 lat,
• posiadać orzeczenie potwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji,
• mieszkać w Polsce i mieć uregulowany status pobytowy (obywatelstwo polskie lub legalny pobyt),
• nie pobierać świadczeń pieniężnych ze środków publicznych, lub jeśli się je pobiera – ich łączna kwota brutto nie może przekraczać 2552,39 zł miesięcznie.

Świadczenie nie przysługuje osobom tymczasowo aresztowanym ani odbywającym karę pozbawienia wolności (z wyjątkiem dozoru elektronicznego).

Jakie dokumenty są potrzebne? Do wniosku należy dołączyć:

• orzeczenie lekarskie potwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji (np. orzeczenie ZUS, I grupa inwalidzka, orzeczenie KRUS lub MON),
• dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanych świadczeń (jeśli są przyznane),
• prawomocny wyrok sądu przyznający dodatek pielęgnacyjny – jeśli taki istnieje.
• zaświadczenie lekarskie OL-9 (nie starsze niż 30 dni),
• dokumentację medyczną (np. wypisy ze szpitala, wyniki badań, dokumenty z rehabilitacji).

Kiedy i gdzie złożyć wniosek

• osobiście w dowolnej placówce ZUS,
• przez pełnomocnika,
• pocztą tradycyjną,
• platforma PUE ZUS

Dokumenty należy składać nie wcześniej niż 30 dni przed spełnieniem warunków. Świadczenie zostanie przyznane od miesiąca, w którym spełniono warunki, ale nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku.

Jak długo trwa rozpatrywanie sprawy ZUS analizuje dokumenty i podejmuje decyzję w ciągu 30 dni od momentu wyjaśnienia ostatniej istotnej okoliczności – np. uprawomocnienia się orzeczenia lekarskiego.

Wysokość świadczenia

• Osoby bez żadnych świadczeń publicznych otrzymują pełną kwotę – 500 zł miesięcznie.
• Jeśli ktoś pobiera emeryturę, rentę lub inne świadczenia, a ich łączna kwota brutto nie przekracza 2552,39 zł, świadczenie uzupełniające będzie wypłacane w wysokości stanowiącej różnicę między tą kwotą a sumą otrzymywanych świadczeń.

Więcej informacji na temat świadczenia uzupełniającego ZUS

Ulotka na temat świadczenia uzupełniającego ZUS

Dokumenty dotyczące świadczenia uzupełniającego KRUS

Strona internetowa KRUS

Renta z tytułu niezdolności do pracy – zasady przyznawania

1. Definicja osoby niezdolnej do pracy

• Osoba częściowo niezdolna do pracy: utrata zdolności do wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami.
• Osoba całkowicie niezdolna do pracy: utrata zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

2. Warunki uzyskania renty Aby uzyskać rentę, należy spełnić łącznie następujące warunki:

• stwierdzona niezdolność do pracy przez lekarza orzecznika,
• odpowiedni do wieku staż ubezpieczeniowy (okresy składkowe i nieskładkowe):
  • 1 rok – jeśli niezdolność powstała przed ukończeniem 20 lat,
  • 2 lata – między 20 a 22 rokiem życia,
  • 3 lata – między 22 a 25 rokiem życia,
  • 4 lata – między 25 a 30 rokiem życia,
  • 5 lat – po ukończeniu 30 lat (w ciągu ostatnich 10 lat przed wnioskiem lub powstaniem niezdolności),
• niezdolność do pracy musi powstać w czasie okresów składkowych/nieskładkowych lub w ciągu 18 miesięcy od ich zakończenia.

3. Wyjątek od wymogu 5 lat w ostatnich 10 latach Nie obowiązuje, jeśli osoba:

• jest całkowicie niezdolna do pracy,
• posiada co najmniej:
  • 20 lat stażu ubezpieczeniowego – kobieta,
  • 25 lat stażu ubezpieczeniowego – mężczyzna, lub
  • 25 lat okresów składkowych – kobieta,
  • 30 lat okresów składkowych – mężczyzna.

4. Dodatkowe zasady

• Jeśli osoba nie osiągnęła wymaganego okresu ubezpieczenia, może spełnić warunek, jeśli:
  • została zgłoszona do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat lub w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki,
  • posiada ciągłość okresów składkowych i nieskładkowych (przerwy nie dłuższe niż 6 miesięcy).

5. Wpływ prawa do emerytury Nie można przyznać renty z tytułu niezdolności do pracy, jeśli osoba:

• ma ustalone prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
• spełnia warunki do uzyskania emerytury powszechnej lub wcześniejszej (np. górniczej, nauczycielskiej).

Więcej informacji na temat renty z tytułu niezdolności do pracy

Informator ZUS na temat renty z tytułu niezdolności do pracy

Wysokość renty

Dokumenty i formularze konieczne do uzyskania renty

Renta socjalna – co warto wiedzieć

Kto może się ubiegać Renta socjalna przysługuje osobom pełnoletnim, które są całkowicie niezdolne do pracy z powodu trwałego uszczerbku zdrowia. Ważne jest, by ten stan zdrowia powstał zanim osoba ukończyła 18 lat lub – jeśli się uczyła – przed ukończeniem 25. roku życia. Dotyczy to także osób kształcących się na studiach doktoranckich czy w szkołach doktorskich.

Dokumenty potrzebne do złożenia wniosku Aby ZUS mógł rozpatrzyć wniosek, trzeba przygotować kilka dokumentów:

• formularz wniosku o rentę socjalną,
• zaświadczenie ze szkoły lub uczelni potwierdzające okres nauki (jeśli dotyczy),
• aktualne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia (druk OL-9),
• dodatkowa dokumentacja medyczna – np. wyniki badań, wypisy ze szpitala,
• dokumenty od pracodawcy, jeśli osoba pracuje,
• informacje o przychodach z umowy (jeśli występują),
• wywiad zawodowy (druk OL-10),
• oświadczenie o posiadaniu gospodarstwa rolnego powyżej 5 ha (jeśli dotyczy).

Dla cudzoziemców Osoby spoza Polski muszą posiadać odpowiednie dokumenty pobytowe, np. kartę pobytu z dostępem do rynku pracy, zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy. Renta socjalna może być przyznana tylko osobom, które legalnie mieszkają w Polsce.

Kto może złożyć wniosek Wniosek może złożyć sam zainteresowany albo osoba upoważniona – np. rodzic, opiekun prawny, pracownik ośrodka pomocy społecznej, opiekun faktyczny (z potwierdzeniem od władz lokalnych) lub pełnomocnik z pisemnym upoważnieniem.

Kiedy złożyć dokumenty Najlepiej zrobić to od razu po osiągnięciu pełnoletności, albo jak najszybciej, jeśli osoba już jest dorosła i spełnia warunki.

Na jaki czas przyznawana jest renta Renta socjalna może być przyznana na stałe – jeśli niezdolność do pracy jest trwała – lub na czas określony, gdy stan zdrowia może się jeszcze zmienić.

Obowiązki osoby pobierającej rentę Osoba otrzymująca rentę socjalną musi informować ZUS o:

• podjęciu pracy i wysokości dochodów,
• zmianie danych osobowych lub adresowych,
• osadzeniu w areszcie lub zakładzie karnym,
• nabyciu gospodarstwa rolnego.

Więcej informacji na temat renty socjalnej

Dokumenty i formularze konieczne do uzyskania renty

Orzekanie o niezdolności do pracy – rola lekarza orzecznika i komisji lekarskiej ZUS

Zakres orzekania lekarza orzecznika ZUS Lekarz orzecznik ocenia stan zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenia i ustala:

• datę powstania niezdolności do pracy,
• czy niezdolność ma charakter trwały, czy czasowy,
• związek przyczynowy niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi zdarzeniami (np. wypadkiem przy pracy, chorobą zawodową),
• niezdolność do samodzielnej egzystencji,
• zasadność przekwalifikowania zawodowego.

Odwołanie Osoba zainteresowana może złożyć sprzeciw do komisji lekarskiej w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia. Sprzeciw wniesiony po terminie nie jest rozpatrywany, chyba że ZUS – na wniosek – przywróci termin ze względu na uzasadnione okoliczności.

Zarzut wadliwości orzeczenia Prezes ZUS może w ciągu 14 dni od wydania orzeczenia zgłosić zarzut jego wadliwości. W takim przypadku sprawa trafia do komisji lekarskiej, a osoba zainteresowana jest o tym niezwłocznie informowana.

Komisja lekarska

• Składa się z trzech lekarzy.
• Dokonuje ponownej oceny niezdolności do pracy oraz jej okoliczności.
• Wydaje orzeczenie, które może stanowić podstawę do decyzji o przyznaniu świadczenia.

Kryteria oceny Przy orzekaniu uwzględnia się:

• stopień uszkodzenia organizmu i możliwość jego poprawy poprzez leczenie lub rehabilitację,
• zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy lub innej pracy,
• zasadność przekwalifikowania zawodowego z uwzględnieniem wykształcenia, wieku, rodzaju pracy i predyspozycji psychofizycznych.

Procedura badania Orzeczenie może być wydane:

• na podstawie dokumentacji medycznej i bezpośredniego badania,
• bez badania, jeśli dokumentacja jest wystarczająca.

Lekarz orzecznik lub komisja mogą uzupełnić dokumentację o:

• opinie lekarza konsultanta lub psychologa,
• wyniki dodatkowych badań lub obserwacji szpitalnej.

Obowiązek stawienia się na badanie ZUS wyznacza termin badania. W przypadku niestawienia się bez uzasadnienia, osoba jest wzywana ponownie. Brak zgody na badanie w miejscu pobytu lub nieobecność bez przyczyny skutkuje zakończeniem postępowania.

Miejsce badania Jeśli stan zdrowia uniemożliwia osobiste zgłoszenie się, badanie może odbyć się w miejscu pobytu – za zgodą osoby zainteresowanej.

Skutki orzeczenia Orzeczenie lekarza orzecznika (jeśli nie wniesiono sprzeciwu) lub komisji lekarskiej stanowi podstawę do wydania decyzji o świadczeniu uzależnionym od stwierdzenia niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji.

Niezdolność do pracy – definicja i zasady orzekania

Kto jest uznawany za osobę niezdolną do pracy Za niezdolną do pracy uznaje się osobę, która:

• całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu,
• nie rokuje odzyskania tej zdolności nawet po ewentualnym przekwalifikowaniu zawodowym.

Stopnie niezdolności do pracy

• Całkowita niezdolność do pracy: brak możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy.
• Częściowa niezdolność do pracy: znaczne ograniczenie w wykonywaniu pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami.

Okres orzekania niezdolności do pracy

• Standardowo orzeczenie wydawane jest na okres nie dłuższy niż 5 lat.
• Może być wydane na dłuższy czas, jeśli według wiedzy medycznej nie ma szans na poprawę stanu zdrowia przed upływem tego okresu.
• W szczególnych przypadkach niezdolność do pracy może być orzeczona do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, jeśli:
  • nadal występuje niezdolność do pracy,
  • osoba pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy przez co najmniej 5 lat przed badaniem,
  • do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało mniej niż 5 lat.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji

Orzekana jest w sytuacji, gdy naruszenie sprawności organizmu powoduje konieczność stałej lub długotrwałej pomocy ze strony innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych – takich jak jedzenie, higiena, poruszanie się czy komunikacja.

Badania lekarskie odbywają się w 2 lokalizacjach:

• w siedzibie Oddziału ZUS w Krakowie, przy ul. Pędzichów 27 (wejście do budynku od ul. Helclów) – lekarze orzecznicy,
• w siedzibie Inspektoratu ZUS Kraków Podgórze przy ul. przy ul. Zakopiańskiej 62 – komisje lekarskie ZUS.

Informacja o miejscu gdzie odbywa się badanie znajduje się na skierowaniu.

Dofinansowanie PFRON do przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego

Zakres wsparcia Dofinansowanie obejmuje zakup wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (np. protezy, wózki, aparaty słuchowe), zgodnie z wykazem zawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 29 maja 2017 r. NFZ pokrywa część kosztów, a pozostałą kwotę (udział własny) może dofinansować PCPR ze środków PFRON.

Warunki uzyskania dofinansowania

Aby ubiegać się o wsparcie, należy:

• posiadać orzeczenie o niepełnosprawności,
• spełniać kryterium dochodowe:
  • dochód na osobę w gospodarstwie domowym nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia,
  • w przypadku osoby samotnej – nie więcej niż 65% przeciętnego wynagrodzenia.

Wysokość dofinansowania

• do 100% udziału własnego osoby niepełnosprawnej (czyli tej części kosztu, której nie pokrywa NFZ),
• do 150% sumy limitu NFZ i udziału własnego, jeśli cena zakupu przekracza ustalony limit.

PCPR ustala terminy składania wniosków i decyduje o wysokości przyznanego wsparcia.

Sprzęt rehabilitacyjny

Dotyczy urządzeń nieobjętych refundacją NFZ, zaleconych przez lekarza do rehabilitacji w warunkach domowych (np. rowery treningowe, podnośniki, łóżka rehabilitacyjne).

• Nie istnieje zamknięty katalog sprzętu rehabilitacyjnego.
• Wniosek musi być poparty zaleceniem lekarza.
• Dofinansowanie wynosi do 80% kosztów zakupu, ale nie więcej niż pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia.

Informacje praktyczne

• Wzory wniosków dostępne są na stronach internetowych PCPR właściwych dla miejsca zamieszkania.
• Dofinansowanie nie przysługuje osobom lub podmiotom mającym zaległości wobec PFRON.

Wymagane dokumenty

Załączniki do wniosku:

• Kopia posiadanego orzeczenia lub wypisu z treści orzeczenia:
  • o stopniu niepełnosprawności lub o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów lub o całkowitej/ częściowej niezdolności do pracy/ niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wydane przed dniem 1 stycznia 1998r.) lub niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku życia – oryginał do wglądu;
• Aktualne zaświadczenie lekarskie, zawierające informację o ograniczeniach i rodzajach niepełnosprawności powodujących utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu – Załącznik nr 1 do wniosku;
• Faktura proforma lub kosztorys na wnioskowany sprzęt;
• Kopia pełnomocnictwa lub odpis postanowienia sądu o ustanowieniu opiekuna prawnego w przypadku, gdy osoba niepełnosprawna działa przez pełnomocnika lub opiekuna prawnego- oryginał do wglądu;
• Pełnomocnictwo w przypadku gdy Wnioskodawca składa wniosek przez internet z profilu zaufanego innej osoby – Załącznik nr 2 do wniosku.

Dokumenty do pobrania na stronie:Strona internetowa dofinansowania PFRON

wzor_pelnomocnictwa_SOW

Więcej informacji: link

Kto może skorzystać z dofinansowania?

O wsparcie może ubiegać się osoba, która:

• posiada ważne orzeczenie o niepełnosprawności (lub dokument równoważny),
• ma zlecenie na wyrób medyczny potwierdzone przez NFZ,
• spełnia kryterium dochodowe:
  • dochód na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia,
  • w przypadku osoby samotnej – 65% przeciętnego wynagrodzenia.

Dochód ustala się zgodnie z przepisami o świadczeniach rodzinnych, na podstawie kwartału poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku.

Gdzie i kiedy złożyć wniosek?

Wnioski można składać:

• elektronicznie – przez platformę SOW: sow.pfron.org.pl,
• papierowo – w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Krakowie, Al. Słowackiego 20, pok. 14, w godzinach pracy urzędu.

Nabór trwa przez cały rok.

Dokumenty wymagane od wnioskodawcy

1. Wypełniony wniosek o dofinansowanie.
2. Kopia aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności (oryginał do wglądu).
3. Faktura VAT (opłacona, z odroczonym terminem płatności min. 60 dni) lub faktura proforma zawierająca:
   • pełny koszt zakupu,
   • kwotę refundacji z NFZ,
   • limit cenowy,
   • wysokość wkładu własnego. Faktura może być wystawiona na:
   • wnioskodawcę,
   • rodzica/opiekuna ustawowego – z podaniem osoby, której dotyczy zakup,
   • opiekuna prawnego – również ze wskazaniem osoby, której dotyczy zakup.
4. Kopia zrealizowanego zlecenia potwierdzona przez świadczeniodawcę (dla faktur VAT). W przypadku faktur proforma – kopia zlecenia z potwierdzonym limitem finansowania.
5. Dokument potwierdzający pełnomocnictwo lub ustanowienie opiekuna prawnego (jeśli dotyczy).

Forma i termin rozpatrzenia

Wnioskodawca otrzymuje pisemną informację o przyznaniu dofinansowania lub – w przypadku odmowy – decyzję administracyjną. Sprawy rozpatrywane są zgodnie z KPA, jednak nie wcześniej niż po otrzymaniu informacji o wysokości środków PFRON oraz po uchwale Rady Powiatu dotyczącej ich podziału.

Dodatkowe informacje

• Dofinansowanie przyznawane jest w ramach środków PFRON przeznaczonych na rehabilitację społeczną i zawodową w Powiecie Krakowskim.
• Wsparciem mogą być objęte wyłącznie wyroby medyczne znajdujące się w wykazie określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
• Maksymalna wysokość dofinansowania:
  • do 100% wymaganego wkładu własnego w limicie NFZ,
  • do 150% sumy limitu NFZ i wymaganego wkładu własnego – jeśli cena zakupu przekracza limit.
• Dofinansowanie nie przysługuje, jeśli zakup został dokonany przed uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności.
• W przypadku śmierci wnioskodawcy postępowanie zostaje zakończone, a środki nie mogą zostać wypłacone rodzinie ani spadkobiercom.

Dokumenty do pobrania:

WNIOSEK

Turnusy rehabilitacyjne to zorganizowane wyjazdy dla osób z niepełnosprawnościami, trwające minimum 14 dni. Uczestnicy dobierani są według podobnych potrzeb zdrowotnych, a program turnusu dostosowany jest do rodzaju schorzeń. Zajęcia prowadzone są przez specjalistów, a forma może być stacjonarna (w jednym punkcie) lub niestacjonarna (np. obóz wędrowny).

Celem turnusów jest nie tylko rehabilitacja lecznicza, ale też rozwój społeczny, integracja i zwiększenie samodzielności uczestników. W odróżnieniu od pobytów sanatoryjnych NFZ, turnusy kładą nacisk na aktywność grupową.

Dofinansowanie z PFRON przysługuje osobom:

• z orzeczeniem o niepełnosprawności (w każdym stopniu),
• z orzeczeniem o niezdolności do pracy
• z orzeczeniem wydanym przed 16. rokiem życia,
• spełniającym kryterium dochodowe:
  • do 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę w gospodarstwie domowym,
  • do 65% w przypadku osoby samotnej.

Przeciętne wynagrodzenie w roku 2025: 8748,63 zł

W przypadku przekroczenia limitu dochodowego, dofinansowanie jest pomniejszane o odpowiednią kwotę, chyba że osoba znajduje się w trudnej sytuacji życiowej — wtedy może otrzymać pełne wsparcie.

Opiekun może otrzymać dofinansowanie, jeśli:

• osoba niepełnosprawna ma znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności albo jest dzieckiem do 16. roku życia,
• lekarz uzasadni potrzebę pomocy opiekuna,
• opiekun nie jest członkiem kadry, sam nie wymaga opieki, ma ukończone 18 lat (lub 16, jeśli mieszka z osobą niepełnosprawną).

Wysokość dofinansowania (procent przeciętnego wynagrodzenia):

• 30% – osoby ze znacznym stopniem, dzieci do 16 lat, młodzież ucząca się do 24 lat,
• 27% – osoby z umiarkowanym stopniem,
• 25% – osoby z lekkim stopniem,
• 20% – opiekunowie oraz osoby zatrudnione w zakładach pracy chronionej.

W wyjątkowych przypadkach dofinansowanie może wzrosnąć do 40%.

Procedura:

• PCPR rozpatruje wniosek w ciągu 30 dni.
• Po decyzji uczestnik wybiera turnus i informuje PCPR w ciągu kolejnych 30 dni (nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem turnusu).
• PCPR sprawdza zgodność ośrodka i organizatora z wymaganiami — w razie niezgodności konieczna jest zmiana.

Wybór turnusu można dokonać samodzielnie lub z pomocą PCPR, korzystając z bazy dostępnej na stronie

Wnioski można składać na specjalnej platformie PFRON: link

Potrzebne dokumenty:

• Orzeczenie
• Wniosek lekarza o skierowanie na turnus rehabilitacyjny – zał. nr 1 do wniosku
• Zgoda na przetwarzanie danych osobowych – zał. nr 2 do wniosku
• Oświadczenie o korzystaniu/niekorzystaniu ze środków PFRON – zał. nr 3 do wniosku
• Oświadczenie dot. zatrudnienia oraz pobierania nauki – zał. nr 4 do wniosku
• Zaświadczenie ze szkoły – jeśli dotyczy
• Pełnomocnictwo – w przypadku, gdy Wnioskodawca składa wniosek z profilu zaufanego innej osoby

Wzory dokumentów do pobrania na stronie:Strona internetowa dofinansowania PFRON

Zał – wzor_pelnomocnictwa_SOW

Więcej informacji:

Link

Link

Dofinansowanie PFRON do likwidacji barier technicznych

Na czym polega wsparcie Dofinansowanie dotyczy likwidacji barier technicznych, które utrudniają osobom z niepełnosprawnościami samodzielne funkcjonowanie. Chodzi o przeszkody wynikające z braku odpowiednich urządzeń lub ich niedostosowania do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności.

PFRON nie zwraca kosztów poniesionych przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.

Kto może skorzystać

• osoby z orzeczeniem o znacznym, umiarkowanym lub lekkim stopniu niepełnosprawności
• dzieci do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności
• osoby, których potrzeby wynikające z niepełnosprawności mogą być zrealizowane dzięki wsparciu — np. poprzez ułatwienie wykonywania codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem

Kto nie może skorzystać

• osoby mające zaległości wobec PFRON
• osoby, które w ciągu ostatnich 3 lat były stroną umowy z PFRON, rozwiązanej z ich winy

Dokumenty potrzebne do wniosku

• Orzeczenie o niepełnosprawności
• Zaświadczenie lekarskie zawierające opis niepełnosprawności
• Oferta cenowa
• Pełnomocnictwo lub inny dokument uprawniający do reprezentowania osoby niepełnosprawnej

Forma dokumentów:

• skany – przy składaniu wniosku elektronicznie przez system SOW
• kopie – przy składaniu wniosku tradycyjnie (oświadczenia w oryginale)

PCPR może poprosić o okazanie oryginałów dokumentów.

Terminy

Wnioski można składać przez cały rok. Dofinansowanie przyznawane jest do momentu wyczerpania środków finansowych dostępnych w danym powiecie.

Wysokość dofinansowania

• do 95% kosztów przedsięwzięcia
• maksymalnie do wysokości 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia
• udział własny wnioskodawcy: minimum 5% kosztów

Częstotliwość korzystania

Wniosek można złożyć najwcześniej po upływie 3 lat od poprzedniego dofinansowania na ten sam cel.

Dokumenty do pobrania na stronie:Strona internetowa dofinansowania PFRON

pelnomocnictwa_SOW

Więcej informacji: link

Strona GOV: link

Dofinansowanie PFRON do likwidacji barier architektonicznych

Cel wsparcia Dofinansowanie dotyczy prac budowlanych i instalacyjnych, które mają na celu usunięcie przeszkód utrudniających osobom niepełnosprawnym samodzielne funkcjonowanie w miejscu zamieszkania. Bariery architektoniczne to

Potrzebne dokumenty

• Orzeczenie o niepełnosprawności
• Tytuł prawny do lokalu
• Zaświadczenie lekarskie zawierające opis niepełnosprawności
• Oferta cenowa
• Pełnomocnictwo lub inny dokument uprawniający do reprezentowania osoby niepełnosprawnej
• Kopię posiadanego orzeczenia lub wypisu z treści orzeczenia:
  • o stopniu niepełnosprawności lub
  • o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów lub
  • o całkowitej/ częściowej niezdolności do pracy/
  • o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wydane przed dniem 1 stycznia 1998r. na stałe)/
  • niezdolności do samodzielnej egzystencji, niezdolności do samodzielnej egzystencji lub niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku życia
  • (oryginał do wglądu;)
• Wykaz planowanych przedsięwzięć (zakupów, prac, robót budowlanych) w celu likwidacji barier architektonicznych i przewidywany koszt zakupów, prac, robót budowlanych zawiązanych z realizacją zadania – Załącznik Nr 1 do wniosku;
• Aktualne zaświadczenie lekarskie, zawierające informację o ograniczeniach i rodzajach niepełnosprawności powodujących utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu – Załącznik Nr 2 do wniosku;
• Numer elektroniczny księgi wieczystej
• Pisemna zgoda właściciela/ właścicieli lokalu/budynku na wykonanie prac w ramach likwidacji barier architektonicznych;
• Oświadczenie o miejscu pobytu stałego – Załącznik Nr 3 do wniosku;
• Szkic pomieszczeń, których dotyczy likwidacja barier architektonicznych (z podaniem ich wymiarów, obecnego i projektowanego układu funkcjonalnego) – Załącznik Nr 4 do wniosku;
• Aktualne zdjęcia pomieszczeń/ miejsc, których dotyczy likwidacja barier architektonicznych, z podaniem imienia i nazwiska Wnioskodawcy, adresem miejsca ich wykonania, datą (na odwrocie wydrukowanego zdjęcia).

Dokumenty do pobrania na stronie:Strona internetowa dofinansowania PFRON

Więcej informacji: link

Dofinansowanie PFRON do likwidacji barier w komunikowaniu się

Czym są bariery w komunikowaniu się To wszelkie przeszkody, które utrudniają osobie niepełnosprawnej swobodne porozumiewanie się z otoczeniem lub przekazywanie informacji. Mogą wynikać z braku odpowiednich urządzeń, technologii lub rozwiązań wspierających komunikację.

Kto może skorzystać

• osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany, lekki stopień)
• dzieci do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności
• osoby, których potrzeby komunikacyjne wynikające z niepełnosprawności można zrealizować dzięki wsparciu

Kto nie może skorzystać

• osoby, które w ciągu ostatnich 3 lat otrzymały już dofinansowanie na ten cel
• osoby lub podmioty mające zaległości wobec PFRON
• osoby, które miały rozwiązane umowy z PFRON z ich winy w ciągu ostatnich 3 lat

Wysokość dofinansowania

• do 95% kosztów przedsięwzięcia
• maksymalnie do wysokości 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia
• dofinansowanie nie obejmuje kosztów poniesionych przed podpisaniem umowy

Gdzie złożyć wniosek

• w powiatowym centrum pomocy rodzinie (PCPR)
• przez internet: Platforma SOW

Lista załączników do wniosku:

• Kopia posiadanego orzeczenia lub wypisu z treści orzeczenia:
  • o stopniu niepełnosprawności lub
  • o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów lub
  • o całkowitej/ częściowej niezdolności do pracy/ niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wydane przed dniem 1 stycznia 1998r.) lub
  • niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku życia –
  • oryginał do wglądu;
• Aktualne zaświadczenie lekarskie, zawierające informację o ograniczeniach i rodzajach niepełnosprawności powodujących utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu – Załącznik nr 1 do wniosku;
• Zaświadczenie od specjalisty (psycholog, pedagog, logopeda) o konieczności posiadania sprzętu komputerowego w przypadku osób kontynuujących naukę lub osób pozostających pod opieką w/w specjalistów, potwierdzające trudności w komunikowaniu się; (opcjonalnie)
• Faktura proforma lub kosztorys na wnioskowany sprzęt;
• Kopia pełnomocnictwa lub odpis postanowienia sądu o ustanowieniu opiekuna prawnego w przypadku, gdy osoba niepełnosprawna działa przez pełnomocnika lub opiekuna prawnego- oryginał do wglądu;
• Pełnomocnictwo w przypadku gdy Wnioskodawca składa wniosek z profilu zaufanego innej osoby – Załącznik nr 2 do wniosku.

Dokumenty do pobrania na stronie:Strona internetowa dofinansowania PFRON

wzor_pelnomocnictwa_SOW

Zakres działania CIDON (Centrum Informacyjno-Doradcze Osób Niepełnosprawnych)

CIDON przy Oddziale Małopolskim – 12 312 14 39, 12 312 14 33

Główne zadania CIDON:

1. Udzielanie informacji w zakresie:
   • programów realizowanych przez PFRON,
   • projektów organizacji pozarządowych,
   • systemów orzecznictwa (rentowych i pozarentowych),
   • możliwości uzyskania wsparcia finansowego i rzeczowego,
   • zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny, rehabilitacyjny i środki pomocnicze,
   • turnusów rehabilitacyjnych i sanatoriów,
   • likwidacji barier: architektonicznych, technicznych, komunikacyjnych,
   • wsparcia działalności gospodarczej osób z niepełnosprawnością,
   • rehabilitacji leczniczej, społecznej, zawodowej oraz zatrudnienia,
   • ulg i uprawnień wynikających z przepisów,
   • pomocy dla pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnością,
   • instytucji działających na rzecz osób z niepełnosprawnością.
2. Bezpośrednia pomoc osobom z niepełnosprawnością, m.in.:
   • kontakt z właściwą instytucją,
   • pomoc w wypełnianiu dokumentów,
   • wsparcie w umawianiu wizyt,
   • weryfikacja przebiegu sprawy.
3. Kierowanie do specjalisty ds. zarządzania rehabilitacją oraz współudział w tworzeniu i realizacji indywidualnego planu aktywizacyjnego.
4. Współpraca z Ośrodkiem Wsparcia i Testów, w tym kierowanie osób do ośrodka i wspólna realizacja działań wspierających osoby z niepełnosprawnością.

Krakowska Wypożyczalnia Sprzętu – najważniejsze informacje

Co można wypożyczyć Wypożyczalnia oferuje technologie wspomagające dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Przykładowy sprzęt:

• aparaty słuchowe
• powiększalniki
• oprogramowanie wspierające komunikację

Pełna lista dostępna jest na stronie: LINK

Jak wypożyczyć sprzęt

Wniosek o wypożyczenie można złożyć:

• elektronicznie przez System Obsługi Wsparcia (SOW), z użyciem podpisu kwalifikowanego, zaufanego lub osobistego
• w formie papierowej – osobiście, pocztą lub przez osobę upoważnioną, z podpisem osobistym

Pomoc w wypełnieniu wniosku zapewnia pracownik CIDON (Centrum Informacyjno-Doradcze dla Osób z Niepełnosprawnością), działający przy oddziałach PFRON.

Proces weryfikacji

• CIDON sprawdza poprawność formalną wniosku
• weryfikuje, czy wnioskodawca nie otrzymał już dofinansowania na ten sam sprzęt w ciągu ostatnich 12 miesięcy
• w przypadku braków formalnych – wnioskodawca proszony jest o uzupełnienie dokumentów
• po akceptacji wniosku – kontakt w sprawie konsultacji dotyczącej wyboru technologii wspomagającej

Każdy wnioskodawca ma prawo do co najmniej jednej konsultacji.

Opłaty

• wypożyczenie wymaga podpisania umowy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych (RARS)
• konieczne jest wniesienie jednorazowej kaucji zwrotnej w wysokości 2% ceny zakupu danego sprzętu
• umowa zawierana jest pisemnie lub elektronicznie najpóźniej w dniu dostarczenia sprzętu

Okres wypożyczenia

• umowa obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. lub krócej – zgodnie z okresem ważności orzeczenia o niepełnosprawności
• możliwe jest przedłużenie umowy, jeśli Rada Nadzorcza PFRON zdecyduje o kontynuacji programu
• chęć przedłużenia należy zgłosić przez SOW lub w wersji papierowej, nie później niż miesiąc przed końcem umowy

Jak wypożyczyć sprzęt

Wniosek o wypożyczenie można złożyć:

• elektronicznie przez System Obsługi Wsparcia (SOW), z użyciem podpisu kwalifikowanego, zaufanego lub osobistego
• w formie papierowej – osobiście, pocztą lub przez osobę upoważnioną, z podpisem osobistym

Pomoc w wypełnieniu wniosku zapewnia pracownik CIDON (Centrum Informacyjno-Doradcze dla Osób z Niepełnosprawnością), działający przy oddziałach PFRON w każdym województwie.

Proces weryfikacji

• CIDON sprawdza poprawność formalną wniosku
• weryfikuje, czy wnioskodawca nie otrzymał już dofinansowania na ten sam sprzęt w ciągu ostatnich 12 miesięcy
• w przypadku braków formalnych – wnioskodawca proszony jest o uzupełnienie dokumentów
• po akceptacji wniosku – kontakt w sprawie konsultacji dotyczącej wyboru technologii wspomagającej

Każdy wnioskodawca ma prawo do co najmniej jednej konsultacji.

Opłaty

• wypożyczenie wymaga podpisania umowy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych (RARS)
• konieczne jest wniesienie jednorazowej kaucji zwrotnej w wysokości 2% ceny zakupu danego sprzętu
• umowa zawierana jest pisemnie lub elektronicznie najpóźniej w dniu dostarczenia sprzętu

Okres wypożyczenia

• umowa obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. lub krócej – zgodnie z okresem ważności orzeczenia o niepełnosprawności
• możliwe jest przedłużenie umowy, jeśli Rada Nadzorcza PFRON zdecyduje o kontynuacji programu
• chęć przedłużenia należy zgłosić przez SOW lub w wersji papierowej, nie później niż miesiąc przed końcem umowy

Dokumenty do pobrania:

Wniosek – Wypożyczalnia technologii wspomagającej – 2023

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w Krakowie

ul. Balicka 95, 30-149 Kraków

Numery telefonów:

(12) 380 76 40

(12) 380 76 42

(12) 380 76 44

adres e-mail: powiatowyzespol@powiat.krakow.pl

Przyjmowanie stron:

Poniedziałek: 9.00 – 17.00

Wtorek – Piątek: 7.30- 15.30.

Dojazd bezpośrednio pod siedzibę:

– autobusami linii: 164,172,199,228,126,218 (przystanek GIEŁDA BALICKA)

– tramwajami nr 4,8,24 dojazd do pętli Bronowice Małe następnie 8 min pieszo lub należy podjechać 1 przystanek autobusowy.

– przystanek kolejowy „Kraków Bronowice” i pozostałą cześć trasy należy przebyć jak do przystanku GIEŁDA BALICKA.

Zakres działania

Rodzaje wydawanych orzeczeń:

1. Orzeczenie o niepełnosprawności – dla dzieci poniżej 16. roku życia
2. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – dla osób powyżej 16. roku życia
3. Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień – dla osób posiadających orzeczenia rentowe

1. Orzeczenie o niepełnosprawności (dla dzieci)

• Wydawane na wniosek przedstawiciela ustawowego dziecka
• Obowiązuje na czas określony, nie dłużej niż do ukończenia 16. roku życia

2. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (dla dorosłych)

• Wydawane na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego
• Może być przyznane na czas określony lub bezterminowo

Wymagane dokumenty:

• wniosek o wydanie orzeczenia
• zaświadczenie lekarskie (nie starsze niż 30 dni)
• aktualna dokumentacja medyczna: badania, konsultacje, karty informacyjne, kartoteki leczenia

3. Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień

Wydawane osobom powyżej 16. roku życia, które posiadają jedno z poniższych orzeczeń:

• orzeczenie ZUS o:
  • całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji
  • całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy
• orzeczenie organu rentowego (ZUS, MSWiA, MON) sprzed 1 stycznia 1998 r. o zaliczeniu do grupy inwalidów
• orzeczenie KRUS sprzed 1 stycznia 1998 r. o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym

Wymagane dokumenty:

• wniosek o wydanie orzeczenia o ulgach i uprawnieniach
• dokumentacja medyczna
• kserokopia ważnego orzeczenia (oryginał do wglądu)

Zespół występuje do właściwego organu rentowego o pełną kopię orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie może być wydane tylko po badaniu przez lekarza z zespołu orzekającego. Na orzeczenie wydane w tym trybie nie przysługuje odwołanie.

• Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – dorośli (osoby powyżej 16 roku życia) 
• Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia [doc]otwiera się w nowej karcie
• Sytuacja społeczna i zawodowa [docx]otwiera się w nowej karcie Pobierz otwiera się w nowej karcie
• Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności – dzieci (osoby poniżej 16 roku życia) [doc]otwiera się w nowej karcie
• Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia dziecka 
• Informacja o zakresie opieki i pielęgnacji sprawowanej nad dzieckiem przez osobę ubiegającej się o zasiłek [pdf]otwiera się w nowej karcie
• Oświadczenie o miejscu pobytu stałego 

Więcej informacjii na temat działań PCPR: LINK

Karty parkingowe – najważniejsze informacje

Karta parkingowa może zostać wydana zarówno osobie z niepełnosprawnością, jak i placówce, która zapewnia wsparcie osobom mającym trudności z poruszaniem się.

Wniosek osoby niepełnosprawnej

Dokument składa się do wybranego przewodniczącego powiatowego lub miejskiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Co do zasady wniosek składa sama osoba zainteresowana, z wyjątkiem sytuacji, gdy:

• nie ukończyła 18 lat – wtedy wniosek składają rodzice lub ustanowieni opiekunowie,
• jest całkowicie ubezwłasnowolniona i pozostaje pod władzą rodzicielską – wniosek składa jeden z rodziców,
• jest całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolniona, ale nie pozostaje pod władzą rodzicielską – wniosek składa opiekun lub kurator ustanowiony przez sąd.

Do wniosku należy dołączyć:

• aktualną fotografię o wymiarach 35 × 45 mm (bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami; wyjątki dotyczą osób z wadami wzroku oraz osób noszących nakrycie głowy z powodów religijnych, jeśli takie zdjęcie widnieje w dokumencie tożsamości),
• potwierdzenie wniesienia opłaty w wysokości 21 zł,
• do wglądu – oryginał prawomocnego orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub wskazaniach do ulg i uprawnień, zawierający odpowiednie wskazanie dotyczące karty parkingowej.

Wniosek placówki

Placówka składa wniosek do przewodniczącego zespołu właściwego dla swojej siedziby. Dokument podpisuje osoba upoważniona do reprezentowania placówki.

Do wniosku należy dołączyć:

• dowód uiszczenia opłaty (21 zł),
• do wglądu – dowód rejestracyjny pojazdu należącego do placówki.

Składając wniosek, przedstawiciel placówki potwierdza, że:

• posiada upoważnienie do jej reprezentowania,
• placówka prowadzi działalność na rzecz osób z niepełnosprawnościami, które mają znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się,
• dane zawarte we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym.

Uprawnienia wynikające z orzeczeń wydanych przed 1 lipca 2014 r.

Osoby posiadające orzeczenia sprzed tej daty zachowują prawo do karty parkingowej wyłącznie wtedy, gdy:

• mają znaczny stopień niepełnosprawności,
• w orzeczeniu widnieje symbol 04-O, 05-R lub 10-N,
• oraz zawarte jest wskazanie potwierdzające spełnienie warunków do otrzymania karty parkingowej.

Uprawnienia wynikające z orzeczeń wydanych po 1 lipca 2014 r.

Po tej dacie kartę parkingową mogą uzyskać:

• osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli mają znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się,
• osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności tylko wtedy, gdy przyczyna niepełnosprawności ma symbol 04-O, 05-R, 07-S lub 10-N,
• dzieci poniżej 16. roku życia, jeżeli również mają znacznie ograniczoną możliwość poruszania się.

Karta parkingowa nie przysługuje osobom z lekkim stopniem niepełnosprawności.

Gdzie składać dokumenty:

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w Krakowie

ul. Balicka 95, 30-149 Kraków

Numery telefonów:

(12) 380 76 40

(12) 380 76 42

(12) 380 76 44

adres e-mail: powiatowyzespol@powiat.krakow.pl

Przyjmowanie stron:

Poniedziałek: 9.00 – 17.00

Wtorek – Piątek: 7.30- 15.30.

Dokumenty do pobrania:

Uprawnienia osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności – najważniejsze informacje

Osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności mają szczególne prawa wynikające z ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Uprawnienia te obowiązują od 1 lipca 2018 r., a część z nich – dotycząca świadczeń stacjonarnych i całodobowych innych niż szpitalne – od 1 stycznia 2020 r.

Korzystanie ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością

Art. 47c ust. 1 ustawy

Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności ma prawo do korzystania poza kolejnością z:

• świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej (lekarz, pielęgniarka, położna),
• świadczeń udzielanych w szpitalach,
• ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (wizyty u specjalistów w poradniach),
• usług farmaceutycznych w aptekach,
• rehabilitacji leczniczej – zgodnie ze wskazaniami medycznymi, bez limitu liczby zabiegów.

Uwaga: limity dotyczące liczby dni zabiegowych w poszczególnych zakresach rehabilitacji nie zostały zmienione.

Co oznacza „poza kolejnością” w praktyce?

Placówka medyczna powinna:

• udzielić świadczenia w dniu zgłoszenia,
• jeśli nie jest to możliwe – wyznaczyć najbliższy możliwy termin, z pominięciem listy oczekujących,
• w przypadku AOS (specjalistów w poradniach) – świadczenie musi być udzielone najpóźniej w ciągu 7 dni roboczych od zgłoszenia.

Zasada ta dotyczy również świadczeń stacjonarnych i całodobowych innych niż szpitalne, takich jak ZOL, ZPO czy hospicja (art. 47c ust. 3–4).

Dostęp do specjalistów bez skierowania

Art. 57 ust. 2 pkt 14

Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mogą korzystać z ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych bez skierowania.

Wyjątek: W przypadku badań wysokokosztowych (np. rezonans magnetyczny) oraz rehabilitacji leczniczej nadal wymagane jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.

Wyroby medyczne bez okresów użytkowania

Art. 47c ust. 1b

Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do zaopatrzenia w wyroby medyczne wymienione w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 29 maja 2017 r. (Dz.U. 2019 poz. 1267 z późn. zm.):

• do wysokości limitu finansowania,
• zgodnie ze wskazaniami medycznymi,
• bez uwzględniania okresów użytkowania (czyli bez czekania na „termin wymiany”).

O ilości miesięcznego zaopatrzenia decyduje każdorazowo osoba uprawniona do wystawienia zlecenia.

Dokumenty potwierdzające uprawnienia

Uprawnienia przysługują na podstawie:

– Orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanych przez:

• powiatowe/miejskie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności,
• wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności.

– Dokumentów uznawanych za równoważne:

a) orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów (wydane przed 1.01.1998 r. przez Komisje Lekarskie ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia), b) orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (ZUS), c) orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji (ZUS), d) orzeczenie o stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (KRUS, przed 1.01.1998 r.), pod warunkiem prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, e) orzeczenie o I grupie inwalidztwa wydane przez komisje MON lub MSWiA przed 1.01.1998 r.

4. Legitymacje

Legitymacje wydane w różnym czasie, nie zawsze zawierają określenie będące podstawą do korzystania z omawianego uprawnienia, lub też będą zawierały, ale nie będzie możliwe ich odczytanie z uwagi na zakodowanie pod postacią QR kodu.

Ważne jest, że stopień niepełnosprawności wpisuje się w legitymacji wyłącznie na wniosek osoby niepełnosprawnej. Do 31 sierpnia 2017 r. stopień niepełnosprawności wpisywany był z urzędu.

Jeżeli osoby chcące korzystać z uprawnienia przysługującego osobom uznanym za niepełnosprawne o znacznym stopniu niepełnosprawności, będą okazywać się legitymacją osoby niepełnosprawnej, nie pozwalającymi jednoznacznie stwierdzić, że dotyczą znacznego stopnia niepełnosprawności, należy prosić o okazanie dokumentu źródłowego tj. orzeczenia.

Wzory legitymacji:

Karta parkingowa

Osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może otrzymać kartę parkingową wyłącznie wtedy, gdy spełnia łącznie dwa warunki:

1. ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się,
2. posiada jeden z symboli przyczyny niepełnosprawności:
   • 04‑O – choroby narządu wzroku,
   • 05‑R – upośledzenie narządu ruchu,
   • 10‑N – choroby neurologiczne,
   • 07‑S – choroby układu oddechowego i krążenia (od 1.04.2020 r.).

Osoby z innymi symbolami nie otrzymają wskazania do karty parkingowej.

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek składa się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

Wniosek składa osoba zainteresowana, z wyjątkiem:

• dzieci poniżej 18 lat – wniosek składa rodzic lub opiekun,
• osób ubezwłasnowolnionych – wniosek składa opiekun lub kurator.

Do wniosku należy dołączyć:

• zdjęcie 35 × 45 mm,
• potwierdzenie opłaty 21 zł,
• oświadczenie o prawie do opieki (jeśli dotyczy),
• oryginał orzeczenia z odpowiednim wskazaniem.

Więcej informacji: https://niepelnosprawni.pl/poradnik/co-daje-znaczny-stopien 

Uprawnienia osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności

Na początku warto zaznaczyć, że w przypadku większości ulg i świadczeń wystarczające jest orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane przez Miejski lub Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Równoważne są również niektóre orzeczenia ZUS, np. o całkowitej niezdolności do pracy, a także dawne orzeczenia o II grupie inwalidztwa. W części przypadków przepisy precyzyjnie określają, jakie orzeczenie jest wymagane – dlatego przy każdym uprawnieniu warto sprawdzić szczegółowe warunki.

Zasiłek pielęgnacyjny

Osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może otrzymać zasiłek pielęgnacyjny tylko wtedy, gdy niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat. Świadczenie to nie jest uzależnione od dochodu.

Ulgi komunikacyjne

Przejazdy PKP / PKS

Co do zasady osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nie mają ustawowych zniżek na przejazdy kolejowe i autobusowe. Istnieją jednak wyjątki:

1. Osoby z dysfunkcją wzroku (symbol 04‑O) – przysługuje im 37% ulgi.
2. Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością do 24 lat oraz studenci do 26 lat – mogą korzystać ze zniżki 78%, ale wyłącznie w przejazdach związanych z nauką, leczeniem, turnusem rehabilitacyjnym lub pobytem w placówkach opiekuńczych.
3. Emeryci i renciści oraz ich współmałżonkowie – mają prawo do dwóch przejazdów rocznie ze zniżką 37%.

Szczegółowe informacje znajdują się na stronach przewoźników, np. PKP Intercity.

Komunikacja miejska

Ulgi w komunikacji miejskiej ustalają samorządy, dlatego ich zakres różni się w zależności od miasta lub gminy.

Przykład: W Warszawie osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności korzystają z 50% ulgi. W innych miejscowościach zasady mogą być odmienne – aktualne informacje znajdują się na stronach lokalnych przewoźników.

Karta parkingowa

Osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może otrzymać kartę parkingową wyłącznie wtedy, gdy spełnia łącznie dwa warunki:

1. ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnego poruszania się,
2. posiada jeden z symboli przyczyny niepełnosprawności:
   • 04‑O – choroby narządu wzroku,
   • 05‑R – upośledzenie narządu ruchu,
   • 10‑N – choroby neurologiczne,
   • 07‑S – choroby układu oddechowego i krążenia (od 1.04.2020 r.).

Osoby z innymi symbolami nie otrzymają wskazania do karty parkingowej.

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek składa się do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.

Wniosek składa osoba zainteresowana, z wyjątkiem:

• dzieci poniżej 18 lat – wniosek składa rodzic lub opiekun,
• osób ubezwłasnowolnionych – wniosek składa opiekun lub kurator.

Do wniosku należy dołączyć:

• zdjęcie 35 × 45 mm,
• potwierdzenie opłaty 21 zł,
• oświadczenie o prawie do opieki (jeśli dotyczy),
• oryginał orzeczenia z odpowiednim wskazaniem.

Zwolnienie z abonamentu RTV

Zwolnienie z opłat abonamentowych nie przysługuje z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Uprawnienie to dotyczy wyłącznie określonych grup, m.in.:

• osób całkowicie niezdolnych do pracy (ZUS),
• osób pobierających rentę socjalną,
• osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne,
• osób niesłyszących (całkowita głuchota lub ubytek słuchu ≥ 80 dB),
• osób niewidomych (ostrość wzroku ≤ 15%)

Legitymacje

Uprawnienia dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności

Ulgi w komunikacji

Komunikacja międzymiastowa

Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności nie mają ustawowych zniżek na przejazdy PKP i PKS. Wyjątek dotyczy:

• młodzieży w wieku 16–24 lata,
• studentów z niepełnosprawnością do 26. roku życia.

Mogą oni korzystać ze zniżki 78% na przejazdy kolejowe w drodze do szkoły, uczelni, placówek opiekuńczych, poradni specjalistycznych, na turnus rehabilitacyjny itp. Konieczne jest posiadanie dokumentu potwierdzającego cel podróży oraz dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność.

Komunikacja miejska

Zasady ulg ustalają samorządy. Każde miasto lub gmina może mieć inne regulacje.

Przykład: W Warszawie osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności nie mają ustawowych ulg, ale jeśli posiadają orzeczenie ZUS o częściowej niezdolności do pracy, mogą korzystać z 50% ulgi na podstawie legitymacji emeryta/rencisty. Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością do 26. roku życia mają prawo do bezpłatnych przejazdów.

Ulga rehabilitacyjna w podatku PIT

Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności mogą korzystać z ulgi rehabilitacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT. Ulgę mogą odliczać również opiekunowie osób niepełnosprawnych.

Można odliczyć m.in.:

• adaptację i wyposażenie mieszkania do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
• przystosowanie pojazdu do potrzeb osoby niepełnosprawnej,
• zakup i naprawę sprzętu rehabilitacyjnego oraz urządzeń ułatwiających codzienne funkcjonowanie (z wyłączeniem sprzętu AGD),
• zakup materiałów szkoleniowych,
• koszty turnusu rehabilitacyjnego,
• koszty pobytu w sanatorium, zakładzie rehabilitacji, ZOL lub ZPO,
• opłacenie tłumacza języka migowego,
• koszty kolonii i obozów dla dzieci z niepełnosprawnością lub dzieci osób niepełnosprawnych,
• wydatki na leki – w części przekraczającej 100 zł miesięcznie, jeśli lekarz specjalista potwierdzi konieczność ich stosowania,
• koszty przejazdów transportem publicznym związanych z turnusem, leczeniem lub koloniami.

Od 2017 r. można odliczyć również używanie samochodu osobowego osoby niepełnosprawnej lub jej opiekuna – do kwoty 2280 zł rocznie, bez konieczności dokumentowania wydatków.

Warunek: dochód osoby pozostającej na utrzymaniu nie może przekroczyć 10 080 zł rocznie.

Dofinansowania z PCPR

Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności mogą ubiegać się o dofinansowanie z PCPR m.in. . na:

• turnusy rehabilitacyjne,
• likwidację barier architektonicznych,
• likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych,
• zakup sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych.

W większości przypadków obowiązuje kryterium dochodowe (z wyjątkiem likwidacji barier architektonicznych).

Uprawnienia pracownicze

Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności zatrudnione na umowę o pracę mają prawo do:

• czasu pracy nie dłuższego niż 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo (z wyjątkiem pracowników ochrony),
• dodatkowej 15‑minutowej przerwy wliczanej do czasu pracy, przeznaczonej na odpoczynek lub ćwiczenia usprawniające,
• racjonalnych usprawnień w miejscu pracy (np. dostosowanie stanowiska, likwidacja barier).

Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę z lekkim stopniem

Pracodawca może otrzymać z PFRON:

• dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika:
  • 500 zł miesięcznie – pracownik bez schorzeń specjalnych,
  • 600 zł miesięcznie – pracownik ze schorzeniami specjalnymi (łącznie 1100 zł),
• zwrot kosztów przystosowania stanowiska pracy,
• zwrot kosztów wyposażenia stanowiska,
• zwrot kosztów szkolenia pracownika.

Schorzenia specjalne obejmują: choroby psychiczne, niepełnosprawność intelektualną, całościowe zaburzenia rozwojowe, epilepsję oraz dysfunkcję wzroku.

Ulga paszportowa

Osoby z niepełnosprawnością mogą skorzystać z 50% zniżki przy wyrabianiu paszportu. Z opłaty zwolnione są osoby przebywające w DPS lub zakładach opiekuńczych, jeśli wyjazd za granicę jest związany z leczeniem lub operacją.

Więcej informacji: https://niepelnosprawni.pl/poradnik/po-co-jest-lekki-stopien

Symbole przyczyny niepełnosprawności – co oznaczają i jakie mogą dawać uprawnienia

W orzeczeniu o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności znajduje się wiele ważnych informacji: data powstania niepełnosprawności, okres ważności orzeczenia, stopień niepełnosprawności oraz symbol przyczyny niepełnosprawności. To właśnie symbol wskazuje, który układ lub narząd jest głównym źródłem ograniczeń i może mieć wpływ na przysługujące ulgi czy świadczenia.

Choroba nie zawsze oznacza niepełnosprawność

Samo rozpoznanie choroby przewlekłej nie jest równoznaczne z uzyskaniem orzeczenia. Przykładowo:

• osoba z łagodną astmą lub niewielką wadą wzroku zwykle nie spełnia kryteriów niepełnosprawności,
• orzeczenie wydaje się wtedy, gdy choroba powoduje istotne ograniczenia w funkcjonowaniu, wpływa na codzienne czynności i aktywność społeczną.

Symbol w orzeczeniu nie jest nazwą choroby – określa grupę narządów lub funkcji, które są zaburzone.

Dlaczego jeden symbol obejmuje wiele chorób?

Symbole nie odnoszą się do konkretnych jednostek chorobowych, ale do rodzaju dysfunkcji. Dlatego np. symbol 07‑S (układ oddechowy i krążenia) może mieć:

• osoba po zawale,
• pacjent z POChP,
• osoba z ciężką astmą.

Wszystkie te schorzenia dotyczą tego samego układu, choć są zupełnie różne.

Symbole przyczyny niepełnosprawności i ich znaczenie

Poniżej znajdziesz opis każdego symbolu oraz przykładowe uprawnienia, które mogą wynikać z jego posiadania (w zależności od stopnia niepełnosprawności i wskazań w orzeczeniu).

01‑U – niepełnosprawność intelektualna

Dotyczy osób z umiarkowanym lub znacznym stopniem zaburzeń rozwoju intelektualnego.

Może uprawniać do:

• świadczeń opiekuńczych (np. świadczenie pielęgnacyjne dla opiekuna),
• wsparcia edukacyjnego i terapeutycznego,
• usług asystenckich i opiekuńczych.

02‑P – choroby psychiczne

Obejmuje m.in. . psychozy, ciężkie zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe, otępienia.

Może uprawniać do:

• korzystania z psychiatry bez skierowania,
• terapii środowiskowej,
• wsparcia w zatrudnieniu (np. praca chroniona).

03‑L – zaburzenia głosu, mowy i słuchu

Dotyczy m.in. . głuchoty, głuchoniemoty, zaburzeń mowy po uszkodzeniach neurologicznych.

Może uprawniać do:

• aparatów słuchowych z refundacją,
• terapii logopedycznej,
• usług tłumacza języka migowego.

04‑O – choroby narządu wzroku

Obejmuje wady i choroby prowadzące do znacznego pogorszenia widzenia.

Może uprawniać do:

• białej laski, lup elektronicznych, pomocy optycznych,
• karty parkingowej (przy spełnieniu dodatkowych kryteriów),
• ulg komunikacyjnych.

05‑R – upośledzenie narządu ruchu

Dotyczy m.in. . chorób stawów, amputacji, wad wrodzonych, chorób zwyrodnieniowych.

Może uprawniać do:

• wózka inwalidzkiego, ortez, kul, balkonika,
• karty parkingowej (przy spełnieniu warunków),
• rehabilitacji bez limitu (przy znacznym stopniu).

06‑E – epilepsja

Dotyczy nawracających napadów padaczkowych.

Może uprawniać do:

• świadczeń opiekuńczych,
• wsparcia w edukacji i pracy,
• ulg komunikacyjnych (w zależności od stopnia).

07‑S – choroby układu oddechowego i krążenia

Obejmuje m.in. . POChP, niewydolność oddechową, chorobę niedokrwienną serca, wady serca.

Może uprawniać do:

• koncentratora tlenu, inhalatorów, sprzętu pomocniczego,
• rehabilitacji kardiologicznej lub pulmonologicznej,
• ulg komunikacyjnych.

08‑T – choroby układu pokarmowego

Dotyczy m.in. . chorób jelit, wątroby, trzustki, stanów po resekcjach.

Może uprawniać do:

• dietoterapii,
• wsparcia w żywieniu medycznym,
• świadczeń opiekuńczych (w zależności od stopnia).

09‑M – choroby układu moczowo‑płciowego

Obejmuje m.in. . choroby nerek, zaburzenia oddawania moczu, nowotwory układu moczowego.

Może uprawniać do:

• refundacji wyrobów chłonnych (pieluchomajtki, cewniki),
• rehabilitacji urologicznej,
• świadczeń opiekuńczych.

10‑N – choroby neurologiczne

Dotyczy m.in. . udarów, SM, chorób rdzenia, guzów mózgu, encefalopatii.

Może uprawniać do:

• wózków, ortez, sprzętu pomocniczego,
• rehabilitacji neurologicznej,
• karty parkingowej (przy spełnieniu warunków).

11‑I – inne schorzenia

Obejmuje m.in. . choroby metaboliczne, endokrynologiczne, hematologiczne, zakaźne.

Może uprawniać do:

• świadczeń opiekuńczych,
• wsparcia dietetycznego i rehabilitacyjnego,
• refundacji wyrobów medycznych (zależnie od wskazań).

12‑C – całościowe zaburzenia rozwojowe

Dotyczy m.in. . autyzmu i zespołu Aspergera (powstałych przed 16 r.ż.).

Może uprawniać do:

• terapii psychologicznej, pedagogicznej, logopedycznej,
• wsparcia w edukacji (np. nauczyciel wspomagający),
• świadczeń opiekuńczych.

Kilka symboli w jednym orzeczeniu

W orzeczeniu mogą pojawić się maksymalnie trzy symbole. Każdy z nich musi być samodzielną przyczyną niepełnosprawności, czyli:

• wszystkie wskazane schorzenia muszą w podobnym stopniu wpływać na funkcjonowanie,
• nie wpisuje się symboli „na zapas” – każdy musi być uzasadniony.

Rehabilitacja domowa – komu przysługuje i jak z niej skorzystać

Rehabilitacja lecznicza może być realizowana w różnych formach. Najczęściej pacjenci korzystają z zabiegów w szpitalach, poradniach rehabilitacyjnych lub wyspecjalizowanych ośrodkach. Istnieje jednak możliwość prowadzenia rehabilitacji w domu pacjenta – rozwiązanie to jest szczególnie ważne dla osób, które nie są w stanie samodzielnie dotrzeć do placówki medycznej. Rehabilitacja domowa pozwala zapewnić niezbędną opiekę osobom o znacznie ograniczonej mobilności.

Osoby posiadające znaczny stopień niepełnosprawności mają dodatkowe uprawnienie – mogą korzystać z rehabilitacji domowej poza kolejnością, co zwykle skraca czas oczekiwania na rozpoczęcie terapii.

Kto może korzystać z rehabilitacji w warunkach domowych

Rehabilitacja domowa jest przeznaczona dla pacjentów z poważnymi zaburzeniami funkcji ruchowych, wynikającymi z:

• ogniskowych uszkodzeń mózgu (np. udar niedokrwienny, udar krwotoczny, uraz) – do 12 miesięcy od wystąpienia uszkodzenia,
• ciężkich uszkodzeń ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego odpowiadających 5. stopniowi w skali inwalidztwa (z wyłączeniem dzieci poniżej 18 lat),
• uszkodzenia rdzenia kręgowego – do 12 miesięcy od zdarzenia,
• chorób przewlekle postępujących, takich jak miopatie, choroba Parkinsona, zapalenia mięśni, rdzeniowy zanik mięśni, guzy mózgu, RZS,
• chorób zwyrodnieniowych stawów biodrowych lub kolanowych oraz po endoprotezoplastyce – do 6 miesięcy od operacji,
• urazów kończyn dolnych – do 6 miesięcy od urazu,
• stanu wegetatywnego lub apalicznego.

Jakie dokumenty są potrzebne

Aby skorzystać z rehabilitacji domowej finansowanej przez NFZ, należy przygotować:

• skierowanie na rehabilitację w warunkach domowych,
• kopię orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności / I grupy inwalidzkiej lub orzeczenia ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji,

Jak uzyskać rehabilitację domową – instrukcja krok po kroku

1. Uzyskanie skierowania

Skierowanie może wystawić:

• lekarz podstawowej opieki zdrowotnej,
• lekarz specjalista, np. rehabilitacji medycznej, fizjoterapii, neurologii, chirurgii, reumatologii.

Skierowanie jest ważne 30 dni od daty wystawienia – w tym czasie musi zostać zarejestrowane w wybranej placówce.

W skierowaniu powinny znaleźć się:

• wyraźna informacja, że rehabilitacja ma odbywać się w domu pacjenta,
• opis choroby lub urazu będącego podstawą skierowania,
• informacje o chorobach współistniejących i czynnikach mogących wpływać na terapię (np. rozrusznik serca).

Rehabilitacja domowa nie może być łączona z opieką w ramach hospicjum domowego.

2. Przedstawienie orzeczenia o niepełnosprawności

Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wymagane, aby otrzymać skierowanie, ale daje prawo do realizacji świadczenia poza kolejnością. Dlatego warto mieć je przy sobie podczas rejestracji.

3. Ustalenie terminu rehabilitacji

Termin ustala się bezpośrednio z placówką realizującą rehabilitację domową w ramach NFZ. Wiele ośrodków umożliwia rejestrację telefoniczną, co jest szczególnie pomocne dla osób mających trudności z poruszaniem się.

Do placówki należy dostarczyć:

• skierowanie,
• orzeczenie o niepełnosprawności (jeśli dotyczy).

Dokumenty może złożyć również opiekun lub członek rodziny.

Opieka długoterminowa pielęgniarska w domu – najważniejsze informacje

Opieka nad osobą przewlekle chorą lub z niepełnosprawnością wymaga dużego zaangażowania i odpowiedniego przygotowania. Jedną z form wsparcia, z której mogą korzystać opiekunowie i rodziny, są świadczenia pielęgniarki opieki długoterminowej realizowane w domu pacjenta. To rozwiązanie przeznaczone dla osób, które nie wymagają hospitalizacji, ale potrzebują stałej, profesjonalnej opieki.

Na czym polega opieka pielęgniarki długoterminowej?

Pielęgniarka opieki długoterminowej to osoba z odpowiednimi kwalifikacjami – po kursach specjalistycznych z zakresu pielęgniarstwa środowiskowego, rodzinnego lub zachowawczego. Jej zadania obejmują zarówno czynności medyczne, jak i pielęgnacyjne.

Podczas pierwszej wizyty pielęgniarka:

• ocenia stan pacjenta według skali Barthel,
• ustala indywidualny plan opieki,
• omawia potrzeby chorego z rodziną lub opiekunem.

W ramach opieki domowej pielęgniarka może m.in.:

• zmieniać opatrunki, podawać leki, wykonywać iniekcje, podłączać kroplówki,
• prowadzić leczenie ran i odleżyn,
• pomagać w codziennych czynnościach (higiena, karmienie, przemieszczanie),
• pielęgnować cewniki, stomie, sondy żołądkowe,
• wykonywać ćwiczenia oddechowe i ogólnousprawniające,
• wspierać w pionizacji i usprawnianiu ruchowym,
• doradzać w wyborze sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego.

Kto może skorzystać z opieki długoterminowej?

Podstawą kwalifikacji jest skala Barthel, która ocenia stopień samodzielności pacjenta w codziennych czynnościach, takich jak:

• jedzenie,
• przemieszczanie się,
• siadanie i wstawanie,
• kontrola potrzeb fizjologicznych,
• utrzymanie higieny.

Do opieki długoterminowej kwalifikują się osoby, które:

• uzyskały 0–40 punktów w skali Barthel,
• nie są w ostrej fazie choroby psychicznej,
• nie korzystają jednocześnie z hospicjum domowego ani ze stacjonarnych zakładów opiekuńczych,
• wymagają stałej opieki pielęgniarskiej, ale nie muszą przebywać w szpitalu.

Pielęgniarka pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–20:00. W weekendy i święta świadczenia są realizowane tylko wtedy, gdy wymaga tego stan zdrowia pacjenta.

Jak uzyskać opiekę długoterminową w domu?

Aby skorzystać z tej formy wsparcia, potrzebne są dwa elementy:

1. Skierowanie

Skierowanie wystawia:

• lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ),
• lekarz specjalista prowadzący leczenie,
• pod warunkiem, że ma podpisaną umowę z NFZ.

Skierowanie musi być aktualne i zawierać informacje o stanie zdrowia pacjenta.

2. Ocena w skali Barthel

Ocena ta określa stopień niesamodzielności. Przykładowo:

• 0 punktów – pacjent całkowicie zależny od opiekuna,
• 1–10 punktów – wymaga pomocy przy większości czynności,
• do 40 punktów – kwalifikuje do opieki długoterminowej.

3. Kontakt z placówką oferującą pomoc pielęgniarki długoterminowej:

Zabierzów
ul. Śląska 236

Informacje pod telefonem:
12 2854582

https://zdrowiezabierzow.pl/gabinety/pielegniarka-opieki-dlugoterminowej

Pielęgniarka środowiskowa

Co jeśli pacjent potrzebuje tylko doraźnej pomocy?

W sytuacji, gdy chory nie wymaga stałej opieki, ale potrzebuje wsparcia np. po zabiegu chirurgicznym, może skorzystać z usług pielęgniarki środowiskowej POZ. Do tej formy pomocy nie jest potrzebne skierowanie.

Potrzebę skorzystania z pomocy pielęgniarki środowiskowej zgłasza się w przychodni (ośrodku zdrowia) właściwej dla miejsca zamieszkania.

Bezpłatne leki dla osób 65+ oraz dzieci i młodzieży do 18 lat – najważniejsze informacje

Od 30 sierpnia 2023 r. obowiązuje rozszerzony program bezpłatnych leków. Oznacza to, że z wybranych produktów refundowanych mogą korzystać nie tylko seniorzy powyżej 75 lat, ale również:

• osoby, które ukończyły 65 lat,
• dzieci i młodzież do 18. roku życia.

Zmiany wynikają z ustawy z 13 lipca 2023 r. oraz z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2023 r., które dostosowało zasady wystawiania recept do nowych uprawnień.

Lista bezpłatnych leków znajduje się w załącznikach D1 (dla osób <18 lat) oraz D2 (dla osób 65+).

Kto może otrzymać leki bezpłatnie?

Aby skorzystać z bezpłatnych leków, muszą być spełnione wszystkie poniższe warunki:

1. Wiek pacjenta
   • dziecko lub młodzież nie ukończyła 18 lat,
   • osoba dorosła ukończyła 65 lat. Wiek musi być spełniony zarówno w dniu wystawienia recepty, jak i jej realizacji.
2. Lek znajduje się w wykazie refundacyjnym
   • załącznik D1 – pacjenci do 18 lat,
   • załącznik D2 – pacjenci 65+.
3. Lek jest przepisany zgodnie ze wskazaniami refundacyjnymi Lekarz musi potwierdzić, że pacjent ma schorzenie, dla którego dany produkt jest refundowany.
4. Na recepcie musi znaleźć się odpowiedni kod uprawnień
   • „DZ” – dla pacjentów poniżej 18 lat,
   • „S” – dla pacjentów powyżej 65 lat.
5. Pacjent musi być uprawniony do świadczeń zdrowotnych Program dotyczy osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym.

Czy ważny jest termin wystawienia i realizacji recepty?

Tak. Uprawnienia obowiązują od 30 sierpnia 2023 r. Od tego dnia można wystawiać recepty z kodami „DZ” i „S”.

W praktyce:

Seniorzy 65+

• Recepty z kodem „S” wystawione 30–31 sierpnia mogły być realizowane bezpłatnie w zakresie leków z obowiązującego wtedy wykazu.
• Od 1 września obowiązuje nowy wykaz (D2), który rozszerzył listę bezpłatnych leków.

Recepta bez kodu „S” nie daje prawa do bezpłatnych leków.

Dzieci i młodzież

• Recepty z kodem „DZ” wystawione od 30 sierpnia można realizować bezpłatnie dopiero od 1 września – po wejściu w życie wykazu D1.
• Recepta bez kodu „DZ” nie uprawnia do bezpłatnych leków.

Kto może wystawić receptę na bezpłatne leki?

Recepty z kodami „DZ” i „S” mogą wystawiać:

• lekarze i pielęgniarki POZ (w tym pediatrzy oraz personel Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej),
• lekarze i pielęgniarki w poradniach specjalistycznych (AOS),
• lekarze pracujący w szpitalach – ale tylko w związku z zakończeniem leczenia,
• lekarze, którzy zaprzestali wykonywania zawodu, wystawiający recepty dla siebie lub rodziny (pro auctore / pro familiae).

Każdy wystawiający receptę ma obowiązek sprawdzić w systemie (IKP), jakie leki pacjent już otrzymał i czy ich stosowanie jest bezpieczne.

Co warto wiedzieć o ZOL i ZPO

Zakład opiekuńczo‑leczniczy (ZOL) oraz zakład pielęgnacyjno‑opiekuńczy (ZPO) to placówki, które zapewniają długoterminową opiekę osobom wymagającym stałego wsparcia medycznego i pielęgnacyjnego. Trafiają tam pacjenci, którzy nie muszą już przebywać w szpitalu, ale ze względu na stan zdrowia nie są w stanie funkcjonować samodzielnie.

Dla kogo przeznaczone są ZOL i ZPO?

ZOL i ZPO obejmują opieką przede wszystkim osoby:

• przewlekle chore,
• z niepełnosprawnością,
• po ciężkich chorobach lub zabiegach operacyjnych,
• które nie wymagają hospitalizacji, ale potrzebują całodobowej opieki.

O długości pobytu decyduje stan zdrowia pacjenta oraz wynik w skali Barthel (0–40 punktów). Do zakładów mogą zostać przyjęte wyłącznie osoby ubezpieczone lub posiadające inne prawo do świadczeń zdrowotnych.

Jakiej opieki można się spodziewać?

W ZOL i ZPO pacjent ma zapewnioną opiekę całego zespołu specjalistów, m.in.:

• lekarzy (np. internisty, neurologa, psychiatry),
• pielęgniarek,
• psychologa,
• terapeuty zajęciowego,
• rehabilitanta,
• dietetyka.

Opieka obejmuje zarówno leczenie, jak i codzienną pielęgnację, rehabilitację oraz wsparcie psychologiczne.

Jak wygląda procedura przyjęcia?

Aby ubiegać się o miejsce w ZOL lub ZPO, trzeba przygotować:

• skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego,
• ocenę w skali Barthel (0–40 punktów),
• dokument potwierdzający dochód pacjenta (np. decyzja o rencie lub emeryturze),
• zgodę pacjenta na pobyt.

Komplet dokumentów składa się w wybranej placówce lub w odpowiedniej jednostce organizacyjnej (np. w powiatowym centrum pomocy rodzinie — zależnie od lokalnych procedur).

Koszty pobytu

Pobyt w ZOL lub ZPO jest częściowo odpłatny. Pacjent przekazuje na ten cel 70% swojego miesięcznego dochodu. W ramach tej opłaty zapewnione są:

• zakwaterowanie,
• wyżywienie.

Natomiast NFZ finansuje:

• opiekę lekarską i pielęgniarską,
• rehabilitację,
• badania diagnostyczne,
• leki i wyroby medyczne (np. pieluchomajtki).

Jak znaleźć odpowiedni zakład?

Najłatwiej skorzystać z wyszukiwarki placówek współpracujących z NFZ. Aby znaleźć ZOL lub ZPO w swojej okolicy:

1. Wejdź do wyszukiwarki świadczeniodawców NFZ.
2. Wybierz specjalizację „świadczenia opiekuńczo‑lecznicze”.
3. Wskaż województwo, a opcjonalnie także powiat lub miejscowość.
4. Kliknij „szukaj”.
5. Otrzymasz listę placówek wraz z adresami, godzinami pracy i informacją o dostępności świadczeń.

Link do strony internetowej

Wyroby medyczne – czym są i jak uzyskać refundację?

Czym są wyroby medyczne?

Wyroby medyczne obejmują bardzo szeroki zakres produktów, które wspierają leczenie, rehabilitację lub codzienne funkcjonowanie pacjentów. Do tej grupy zalicza się m.in.:

• protezy i ortezy ortopedyczne,
• wózki inwalidzkie, balkoniki, laski i kule,
• obuwie ortopedyczne,
• zestawy infuzyjne do pomp insulinowych,
• pieluchomajtki i inne wyroby chłonne,
• cewniki, worki i sprzęt stomijny.

Są to więc zarówno proste pomoce, jak i bardziej zaawansowane urządzenia, które ułatwiają życie osobom z różnymi schorzeniami.

Czy wyroby medyczne podlegają refundacji?

Tak. Osoby ubezpieczone w NFZ mogą otrzymać refundację na zakup wyrobów medycznych – w niektórych przypadkach nawet do 100% wartości limitu. Wysokość dofinansowania zależy od rodzaju wyrobu oraz limitu określonego w przepisach.

Jak długo ważne jest zlecenie?

Zlecenie na wyrób medyczny może być wystawione maksymalnie na 12 miesięcy. W przypadku produktów wydawanych cyklicznie, np. wyrobów chłonnych, zlecenie może obejmować dłuższy okres, ale realizacja odbywa się miesięcznie lub w częściach.

Ważne:

• nie można zrealizować zlecenia „wstecz”, za miesiące, które już minęły,
• niewykorzystana część przepada.

Kto może wystawić zlecenie?

Uprawnionych do wystawiania zleceń jest kilka grup zawodowych, m.in.:

• lekarze (w tym lekarze POZ),
• pielęgniarki i położne,
• fizjoterapeuci,
• felczerzy,
• inne osoby wskazane w ustawie o refundacji.

W wielu przypadkach obowiązuje zasada specjalizacji – np.:

• okulista wystawia zlecenie na soczewki okularowe,
• ortopeda, neurolog czy lekarz rehabilitacji – na wózek inwalidzki.

Kto potwierdza zlecenie?

Od 1 stycznia 2020 r. zlecenie może zostać potwierdzone:

• przez osobę, która je wystawiła (jeśli ma dostęp do systemu eZWM),
• w dowolnym oddziale NFZ – gdy potwierdzenie przez wystawcę nie jest możliwe.

Pacjent nie jest przypisany do konkretnego oddziału – może wybrać dowolny.

Gdzie można zrealizować zlecenie?

Wyroby medyczne kupuje się w punktach, które mają podpisaną umowę z NFZ. Najczęściej są to:

• sklepy medyczne,
• apteki,
• specjalistyczne punkty zaopatrzenia.

Najważniejsze zasady:

• nie ma rejonizacji – możesz wybrać dowolny punkt w kraju,
• jeśli zlecenie realizujesz w częściach, wszystkie części muszą być zrealizowane w tym samym miejscu,
• ceny produktów mogą się różnić,
• jeśli wybierzesz wyrób droższy niż limit NFZ, dopłacasz jedynie różnicę między ceną a kwotą refundacji,
• każdy punkt musi oferować co najmniej jeden produkt w cenie mieszczącej się w limicie.

Dofinansowanie – jak to działa?

Refundacja NFZ pokrywa koszt wyrobu do wysokości limitu określonego w rozporządzeniu. W praktyce oznacza to, że:

• część wyrobów jest dostępna bez dopłaty,
• za inne trzeba dopłacić różnicę między ceną a limitem,
• niektóre wyroby (np. pieluchomajtki, cewniki, sprzęt stomijny) przysługują w określonej liczbie miesięcznie.

Aby skorzystać z refundacji, konieczne jest posiadanie ważnego zlecenia.

Sytuacja każdej osoby jest wyjątkowa. Najlepszym rozwiązaniem jest spokojne omówienie swoich potrzeb z lekarzem prowadzącym, który pomoże dobrać właściwy wyrób medyczny i wyjaśni, jakie możliwości refundacji są dostępne.

Informacji na temat związany z NFZ warto szukać u źródła, przedstawiamy ważne odnośniki do informacji, informatory i strony z wyszukiwarkami placówek, aptek i ośrodków współpracujących z NFZ.

• Strony internetowe NFZ: https://www.nfz.gov.pl/ / https://www.nfz-krakow.pl/
• Przewodnik dla osób niesamodzielnych
• Wykaz DPS w województwie Małopolskim
• Wykaz DPS oraz ZOL w powiecie Krakowskim