Pomoc świadczona z instytucji

Zasiłek pielęgnacyjny

Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie rodzinne, którego celem jest częściowe pokrycie kosztów związanych z codzienną opieką nad osobą, która ze względu na wiek lub stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Przyznawany jest na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie jest uzależniony od dochodu.

Kto może otrzymać zasiłek pielęgnacyjny

Świadczenie przysługuje:

• dzieciom z orzeczoną niepełnosprawnością (do ukończenia 16. roku życia),
• osobom powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• osobom powyżej 16. roku życia z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat,
• seniorom powyżej 75. roku życia, którzy nie pobierają dodatku pielęgnacyjnego z ZUS, KRUS ani innego organu rentowego.

Kiedy świadczenie nie przysługuje

Zasiłek nie zostanie przyznany, jeśli:

• osoba uprawniona otrzymuje dodatek pielęgnacyjny (ZUS/KRUS)
• przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę,
• członek rodziny otrzymuje za granicą świadczenie na pokrycie kosztów pielęgnacji tej osoby (chyba że obowiązujące przepisy międzynarodowe stanowią inaczej).

Wysokość świadczenia

Od listopada 2019 roku wysokość zasiłku wynosi 215,84 zł miesięcznie. W przypadku orzeczeń wydanych na czas określony, świadczenie wypłacane jest do końca miesiąca, w którym orzeczenie traci ważność.

Jak złożyć wniosek

Wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego można złożyć:

• elektronicznie za pośrednictwem portalu Emp@tia,
• osobiście w Ośrodku Pomocy Społecznej w Zabierzowie

Więcej informacji pod numerem telefonu 12 285 14 13 wew. 22

Dokumenty GOPS Zabierzów:

• wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
• załącznik – oświadczenie osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego,
• informacja dotycząca przetwarzania danych osobowych przez GOPS Zabierzów.

Świadczenie pielęgnacyjne

Od początku 2024 roku świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom sprawującym opiekę nad dzieckiem z niepełnosprawnością, które nie ukończyło 18 lat. Warunkiem jest posiadanie przez dziecko odpowiedniego orzeczenia – albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo o niepełnosprawności z dodatkowymi wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej opieki, pomocy w codziennym funkcjonowaniu oraz aktywnego udziału opiekuna w leczeniu i rehabilitacji.

Zasady przyznawania świadczenia

• Nie obowiązuje kryterium dochodowe – wysokość dochodów rodziny nie wpływa na decyzję o przyznaniu świadczenia.

• Osoba ubiegająca się o świadczenie może być aktywna zawodowo – nie musi rezygnować z pracy ani prowadzenia działalności gospodarczej.

• Możliwe jest jednoczesne pobieranie innych świadczeń, takich jak renta, emerytura, zasiłek macierzyński czy świadczenie rehabilitacyjne.

Kto może się ubiegać

Prawo do świadczenia mają:

• rodzice dziecka (matka, ojciec),

• osoby zobowiązane do alimentacji zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, w tym małżonkowie,

• opiekunowie faktyczni,

• rodziny zastępcze,

• osoby prowadzące rodzinne domy dziecka,

• dyrektorzy placówek opiekuńczo-wychowawczych, terapeutycznych oraz ośrodków preadopcyjnych.

Wysokość świadczenia

Okres obowiązywania

Świadczenie przyznawane jest:

• od miesiąca złożenia wniosku,

• jeśli wniosek zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od daty wydania orzeczenia – od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności.

Jeśli orzeczenie jest czasowe, świadczenie obowiązuje do końca miesiąca, w którym upływa jego ważność, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.

Kiedy świadczenie nie przysługuje

Nie można otrzymać świadczenia, jeśli:

• opiekun pobiera inne świadczenie opiekuńcze (np. specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna),

• dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę (np. dom pomocy społecznej, zakład opiekuńczo-leczniczy),

• dziecko lub inna osoba za granicą pobiera świadczenie na pokrycie kosztów opieki nad tym dzieckiem (chyba że przepisy międzynarodowe stanowią inaczej).

Składki i ubezpieczenie

Jeśli osoba pobierająca świadczenie nie jest objęta innym tytułem ubezpieczenia i nie posiada wymaganego okresu składkowego (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn), państwo opłaca za nią składki emerytalno-rentowe. Może również zostać objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, jeśli nie ma go z innego źródła.

Jak złożyć wniosek

Wniosek można złożyć:

• elektronicznie za pośrednictwem portalu Emp@tia.

• osobiście w lokalnym Ośrodku Pomocy Społecznej

Więcej informacji pod numerem telefonu 12 285 14 13 wew. 22

Dokumenty GOPS w Zabierzowie

• wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.,
• załącznik – oświadczenie o niekorzystaniu przez więcej niż 5 dni w tygodniu z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową opiekę w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym,
• informacja dotycząca przetwarzania danych osobowych przez GOPS Zabierzów.

Świadczenia z pomocy społecznej – zasady i rodzaje wsparcia

Aby skorzystać ze świadczeń pieniężnych wypłacanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS), należy spełnić określone warunki. Kluczowe znaczenie ma kryterium dochodowe oraz wystąpienie jednej z przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy, takich jak: ubóstwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba, przemoc domowa, potrzeba ochrony macierzyństwa, trudności w integracji cudzoziemców, alkoholizm, zdarzenia losowe, klęski żywiołowe i inne sytuacje kryzysowe.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe kryteria dochodowe:

• osoba samotnie gospodarująca: 1 010 zł miesięcznie,

• osoba w rodzinie: 823 zł miesięcznie,

• dochód z 1 ha przeliczeniowego: 459 zł.

Zasiłek stały

Charakter świadczenia

Jest to świadczenie obligatoryjne (obowiązkowe) przysługujące na podstawie art. 37 ustawy o pomocy społecznej osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, spełniającym kryterium dochodowe i stanowi uzupełnienie dochodu tych osób do kryterium ustawowego

Warunki przyznania

• Dochód osoby samotnej lub osoby w rodzinie musi być niższy niż kryterium dochodowe.

Wykluczenia 

W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiłku dla opiekuna, zasiłek stały nie przysługuje. 

Wysokość świadczenia

• Osoba samotna: różnica między 130% kryterium dochodowego a dochodem, maksymalnie 1 229 zł miesięcznie.

• Osoba w rodzinie: różnica między 130% kryterium dochodowego na osobę a dochodem na osobę.

• Minimalna kwota zasiłku: 100 zł miesięcznie.

Zasiłek okresowy

Charakter świadczenia 

Świadczenie przysługuje na podstawie art. 38 ustawy o pomocy społecznej i adresowane jest do osób i rodzin bez dochodów lub o dochodach niższych niż ustawowe kryterium oraz zasobach pieniężnych niewystarczających na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, zwłaszcza ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego

Warunki przyznania

• Dochód osoby samotnej lub osoby w rodzinie musi być niższy niż odpowiednie kryterium dochodowe.

Wysokość świadczenia

• Osoba samotna: różnica między kryterium dochodowym a dochodem, nie więcej niż kryterium dochodowe na osobę w rodzinie (823 zł)

• Rodzina: różnica między kryterium dochodowym rodziny a jej dochodem.

• Minimalna kwota: 50% tej różnicy, nie mniej niż 20 zł miesięcznie.

Okres przyznania Ustalany indywidualnie przez OPS na podstawie sytuacji osoby lub rodziny.

Świadczenie to może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, ale pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 ustawy o pomocy społecznej). 

Zasiłek celowy

Charakter świadczenia Jednorazowa pomoc finansowa na zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej osoby lub rodziny będącej poniżej kryterium dochodowego.

Przeznaczenie Może być przyznany na zakup żywności, leków, opału, odzieży, sprzętu domowego, remonty, leczenie, pogrzeb.

Dodatkowe zastosowanie Osoby bezdomne lub bez dochodu mogą otrzymać zasiłek celowy na pokrycie kosztów świadczeń zdrowotnych.

Zdarzenia losowe W przypadku klęski żywiołowej, katastrofy ekologicznej lub innych nagłych zdarzeń, zasiłek może być przyznany niezależnie od dochodu i nie podlegać zwrotowi.

Specjalny zasiłek celowy

Charakter świadczenia Jest świadczeniem przysługującym na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej i może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium ustawowe – w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny.

Formy wsparcia

• Specjalny zasiłek celowy – nieprzekraczający kryterium dochodowego, niepodlegający zwrotowi.

• Zasiłek okresowy, celowy lub pomoc rzeczowa – pod warunkiem zwrotu części lub całości świadczenia.

Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością

Cel programu

Głównym założeniem programu jest rozwój usług asystencji osobistej jako formy ogólnodostępnego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Asystent wspiera uczestnika w wykonywaniu codziennych czynności oraz w aktywnym uczestnictwie w życiu społecznym.

Adresaci programu

Z usług asystenta mogą skorzystać:

• dzieci od 2. do 16. roku życia posiadające orzeczenie o niepełnosprawności z wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej opieki oraz współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji,

• osoby dorosłe z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,

• osoby traktowane na równi z powyższymi, zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zakres wsparcia

Usługi asystenta obejmują m.in.:

• pomoc w czynnościach samoobsługowych (np. higiena osobista),

• wsparcie w prowadzeniu gospodarstwa domowego i pełnieniu ról rodzinnych,

• pomoc w przemieszczaniu się poza miejscem zamieszkania,

• wsparcie w komunikacji i podejmowaniu aktywności społecznej.

Uczestnicy programu nie ponoszą żadnych kosztów związanych z realizacją usług asystenckich.

Realizacja programu w Gminie Zabierzów

Gmina Zabierzów planuje złożyć wniosek o dofinansowanie usług asystenta osobistego w ramach edycji 2026. W przypadku otrzymania środków finansowych, zostanie ogłoszony nabór uczestników.

W procesie rekrutacji zostanie przeprowadzona indywidualna ocena sytuacji osoby z niepełnosprawnością, uwzględniająca:

• zakres potrzeb związanych z usługą asystenta,

• poziom samodzielności,

• dostępność pomocy ze strony innych osób.

Na tej podstawie zostaną wyłonione osoby najbardziej potrzebujące wsparcia.

Usługi opiekuńcze

Usługi opiekuńcze to forma wsparcia realizowana w miejscu zamieszkania osoby potrzebującej. Obejmują pomoc w codziennych czynnościach życiowych, opiekę higieniczną, pielęgnację zaleconą przez lekarza oraz – w miarę możliwości – umożliwienie kontaktu z otoczeniem.

Kto może skorzystać:

• osoby samotne, które z powodu wieku, choroby lub innych okoliczności nie są w stanie samodzielnie funkcjonować,

• osoby, których rodzina nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej opieki.

Procedura ubiegania się:

• Wniosek należy złożyć w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej.

• Wymagane są dokumenty potwierdzające dochód osoby samotnej lub wszystkich członków rodziny, jeśli osoba mieszka w gospodarstwie domowym.

• Osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, I grupą inwalidzką lub całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji przedstawiają odpowiednie orzeczenie.

• Pozostałe osoby muszą dostarczyć zaświadczenie lekarskie określające potrzebę i zakres usług.

Zakres i odpłatność:

• W decyzji administracyjnej określa się zakres usług, czas ich realizacji oraz wysokość odpłatności.

• Od 2025 roku w gminie Zabierzów usługi opiekuńcze są nieodpłatne dla osób, których dochód nie przekracza 150% ustawowego kryterium dochodowego:

  • 1 010 zł dla osoby samotnie gospodarującej,

  • 823 zł na osobę w rodzinie.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze

To usługi dostosowane do indywidualnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności. Świadczone są przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i przygotowanie zawodowe.

Zakres i organizacja:

• Obejmują działania wymagające specjalistycznej wiedzy i umiejętności.

• Ośrodek pomocy społecznej ustala zakres, miejsce i termin świadczenia usług.

• Rada gminy określa zasady przyznawania, odpłatności oraz warunki zwolnienia z opłat (z wyjątkiem usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi).

Specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi

To szczególna forma usług skierowana do osób z zaburzeniami psychicznymi, wymagających indywidualnego podejścia i specjalistycznej opieki.

Regulacje prawne:

• Zasady świadczenia, odpłatności oraz zwolnień z opłat określa Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych.

Praca socjalna

To działalność, której celem jest wspieranie osób i rodzin w odzyskiwaniu zdolności do samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie. Pracownicy socjalni pomagają w rozwijaniu aktywności życiowej, uczą, jak pełnić role społeczne, i tworzą warunki sprzyjające usamodzielnieniu.

Praca socjalna może być prowadzona:

• indywidualnie – z osobami i rodzinami, które potrzebują wsparcia w codziennym życiu,

• lokalnie – ze społecznością, by koordynować działania różnych instytucji i organizacji.

Pomoc ta jest dostępna niezależnie od dochodu i opiera się na szacunku dla godności i prawa do decydowania o sobie.

Poradnictwo specjalistyczne

To forma wsparcia dla osób i rodzin, które zmagają się z trudnościami życiowymi. Obejmuje:

• porady prawne – informacje o przepisach dotyczących rodziny, zabezpieczenia społecznego, praw lokatorów,

• porady psychologiczne – diagnoza, profilaktyka, terapia,

• porady rodzinne – pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, opiekuńczych, wsparcie dla rodzin naturalnych i zastępczych.

Poradnictwo jest bezpłatne i dostępne niezależnie od sytuacji finansowej.

Mieszkanie chronione

To forma wsparcia dla osób dorosłych, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu, ale nie wymagają całodobowej opieki. Mogą z niej skorzystać m.in. osoby z zaburzeniami psychicznymi, wychodzące z pieczy zastępczej, cudzoziemcy z określonym statusem prawnym.

Mieszkanie chronione nie zastępuje własnego lokum – ma przygotować mieszkańców do samodzielnego życia lub wspierać ich w codziennych obowiązkach. Skierowanie następuje na podstawie decyzji administracyjnej, a pobyt jest odpłatny – wysokość opłaty ustalana jest indywidualnie, w zależności od dochodu i zakresu usług.

Pomoc w formie odzieży

Udzielana jest osobom lub rodzinom, które nie mają wystarczających środków na zakup niezbędnej odzieży. Najczęściej przyznawana z powodu trudnej sytuacji życiowej, np. ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności, choroby czy wielodzietności.

Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe

Państwo może opłacać składki za osoby, które zrezygnowały z pracy, by opiekować się ciężko chorym członkiem rodziny – także rodzicem lub rodzeństwem, nawet jeśli nie mieszkają razem. Warunkiem jest niski dochód (do 150% kryterium dochodowego) oraz brak innych tytułów do ubezpieczenia. Dotyczy to również osób przebywających na bezpłatnym urlopie z powodu opieki.

Sprawienie pogrzebu

Organizacja pogrzebu, także dla osób bezdomnych, należy do obowiązków gminy właściwej ze względu na miejsce zgonu.

Gorący posiłek

Bezpłatny posiłek może być przyznany osobom, których dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego. Pomoc ta kierowana jest do:

• dzieci do 7. roku życia,

• uczniów do ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej,

• osób w trudnej sytuacji życiowej – samotnych, chorych, starszych, niepełnosprawnych, dotkniętych przemocą, uzależnieniami, klęskami żywiołowymi.

Pomoc może mieć formę posiłku, świadczenia pieniężnego na jego zakup lub produktów żywnościowych.

Skierowanie do domu pomocy społecznej

Osoby, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność nie są w stanie samodzielnie funkcjonować i nie mogą otrzymać wystarczającej pomocy w domu, mają prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Placówki te zapewniają opiekę, wsparcie bytowe, edukacyjne i terapeutyczne, dostosowane do indywidualnych potrzeb mieszkańców.

Dodatek pielęgnacyjny z ZUS – najważniejsze informacje

Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny:

• osobie, która jest całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji (na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS),

• osobie, która ukończyła 75 lat – w tym przypadku dodatek przyznawany jest automatycznie, bez wniosku i zaświadczenia lekarskiego.

Jak uzyskać dodatek

• należy złożyć wniosek do ZUS,

• dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia (druk do pobrania ze strony ZUS), wypełnione przez lekarza prowadzącego nie później niż 30 dni przed złożeniem wniosku,

• w przypadku osób powyżej 75. roku życia – dodatek przyznawany jest z urzędu i wypłacany razem z emeryturą.

Kiedy dodatek nie przysługuje

• jeśli osoba przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym przez ponad 2 tygodnie w miesiącu,

• jeśli osoba pobiera zasiłek pielęgnacyjny przyznany przez gminę – nie można pobierać obu świadczeń jednocześnie. W przypadku przyznania dodatku pielęgnacyjnego z ZUS należy niezwłocznie poinformować organ wypłacający zasiłek.

Wysokość dodatku

Aktualnie wysokość dodatku pielęgnacyjnego wynosi 348,22 zł. Ta kwota jest waloryzowana

Tutaj można sprawdzać aktualnie wysokości świadczeń z ZUS: link

Tutaj znajdziesz wszystkie szczegółowe informacje na temat zasiłku pielęgnacyjnego

Świadczenie wspierające – najważniejsze informacje

Cel świadczenia Świadczenie wspierające ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych osób z niepełnosprawnością.

Kto może otrzymać świadczenie

• osoba pełnoletnia (min. 18 lat),

• obywatel Polski, Unii Europejskiej, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) lub cudzoziemiec z dostępem do rynku pracy i miejscem zamieszkania w Polsce,

• osoba posiadająca decyzję Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) z ustalonym poziomem potrzeby wsparcia.

Kto nie otrzyma świadczenia

Świadczenie wspierające nie przysługuje osobom przebywającym:

• w domu pomocy społecznej,

• w rodzinnym domu pomocy,

• w zakładzie opiekuńczo-leczniczym,

• w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym,

• w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom z niepełnosprawnością, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku (zgodnie z przepisami o pomocy społecznej),

• w zakładzie karnym, poprawczym, areszcie śledczym lub schronisku dla nieletnich.

Procedura uzyskania świadczenia

Krok 1 – decyzja Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON)

Aby uzyskać świadczenie, należy najpierw posiadać orzeczenie o niepełnosprawności (lub równoważne) i złożyć wniosek do WZON o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Decyzja WZON staje się ostateczna po 14 dniach od doręczenia, chyba że zostanie złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie
Siedziba Wojewódzkiego Zespołu: ul. Olszańska 5

Orzekanie o niepełnosprawności: II piętro pok. 220 A, tel. 12 39 21 396

Ustalanie poziomu potrzeby wsparcia: parter pok. 18 B, 12 39 21 420

poniedziałek 9:00-16:00

wtorek-piątek 8:00-15:00

Infolinia: w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia 12 39 21 420

Krok 2 – wniosek do ZUS

Po uzyskaniu ostatecznej decyzji WZON, wniosek o świadczenie wspierające należy złożyć do ZUS w ciągu 3 miesięcy. Wniosek składany jest wyłącznie elektronicznie przez:

• PUE ZUS,

• portal Emp@tia,

• bankowość elektroniczną.

Do wniosku nie trzeba załączać decyzji WZON – wystarczy podać jej numer.

Pełnomocnictwo

Osoba niepełnosprawna może upoważnić inną osobę do złożenia wniosku. Pełnomocnik składa wniosek ze swojego profilu, załączając skan podpisanego pełnomocnictwa. Wzór dostępny jest na stronie ZUS.

Wysokość świadczenia

Świadczenie wspierające zależy od liczby punktów przyznanych przez WZON:

Od 1 marca 2025 r. renta socjalna wynosi 1.878,91 zł brutto. Świadczenie wspierające jest zwolnione z podatku dochodowego, nie podlega zajęciu komorniczemu i nie zależy od dochodu.

Harmonogram wdrażania

• osoby z decyzją WZON na poziomie 87–100 pkt – od 2024 r.

• osoby z decyzją WZON na poziomie 78–86 pkt – od 2025 r.

• osoby z decyzją WZON na poziomie 70–77 pkt – od 2026 r.

Wyjątek: osoby, na które opiekunowie pobierali świadczenia opiekuńcze od 1 stycznia 2024 r., mogą ubiegać się o świadczenie wspierające już od 2024 r., jeśli uzyskały min. 70 pkt.

Szczegółowe informacje: Informator na temat świadczenia wspierającego

Świadczenie uzupełniające – dla kogo i na jakich zasadach

Kto może się ubiegać Świadczenie przeznaczone jest dla osób pełnoletnich, które ze względu na stan zdrowia nie są w stanie samodzielnie funkcjonować na co dzień. Aby móc je otrzymać, trzeba spełnić kilka warunków:

• mieć ukończone 18 lat,

• posiadać orzeczenie potwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji,

• mieszkać w Polsce i mieć uregulowany status pobytowy (obywatelstwo polskie lub legalny pobyt),

• nie pobierać świadczeń pieniężnych ze środków publicznych, lub jeśli się je pobiera – ich łączna kwota brutto nie może przekraczać 2552,39 zł miesięcznie.

Świadczenie nie przysługuje osobom tymczasowo aresztowanym ani odbywającym karę pozbawienia wolności (z wyjątkiem dozoru elektronicznego).

Jakie dokumenty są potrzebne? Do wniosku należy dołączyć:

• orzeczenie lekarskie potwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji (np. orzeczenie ZUS, I grupa inwalidzka, orzeczenie KRUS lub MON),

• dokumenty potwierdzające wysokość otrzymywanych świadczeń (jeśli są przyznane),

• prawomocny wyrok sądu przyznający dodatek pielęgnacyjny – jeśli taki istnieje.

• zaświadczenie lekarskie OL-9 (nie starsze niż 30 dni),

• dokumentację medyczną (np. wypisy ze szpitala, wyniki badań, dokumenty z rehabilitacji).

Kiedy i gdzie złożyć wniosek 

• osobiście w dowolnej placówce ZUS,

• przez pełnomocnika,

• pocztą tradycyjną,

• platforma PUE ZUS

Dokumenty należy składać nie wcześniej niż 30 dni przed spełnieniem warunków. Świadczenie zostanie przyznane od miesiąca, w którym spełniono warunki, ale nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku.

Jak długo trwa rozpatrywanie sprawy ZUS analizuje dokumenty i podejmuje decyzję w ciągu 30 dni od momentu wyjaśnienia ostatniej istotnej okoliczności – np. uprawomocnienia się orzeczenia lekarskiego.

Wysokość świadczenia

• Osoby bez żadnych świadczeń publicznych otrzymują pełną kwotę – 500 zł miesięcznie.

• Jeśli ktoś pobiera emeryturę, rentę lub inne świadczenia, a ich łączna kwota brutto nie przekracza 2552,39 zł, świadczenie uzupełniające będzie wypłacane w wysokości stanowiącej różnicę między tą kwotą a sumą otrzymywanych świadczeń.

Więcej informacji na temat świadczenia uzupełniającego

Renta z tytułu niezdolności do pracy – zasady przyznawania

1. Definicja osoby niezdolnej do pracy

• Osoba częściowo niezdolna do pracy: utrata zdolności do wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami.

• Osoba całkowicie niezdolna do pracy: utrata zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

2. Warunki uzyskania renty Aby uzyskać rentę, należy spełnić łącznie następujące warunki:

• stwierdzona niezdolność do pracy przez lekarza orzecznika,

• odpowiedni do wieku staż ubezpieczeniowy (okresy składkowe i nieskładkowe):

  • 1 rok – jeśli niezdolność powstała przed ukończeniem 20 lat,

  • 2 lata – między 20 a 22 rokiem życia,

  • 3 lata – między 22 a 25 rokiem życia,

  • 4 lata – między 25 a 30 rokiem życia,

  • 5 lat – po ukończeniu 30 lat (w ciągu ostatnich 10 lat przed wnioskiem lub powstaniem niezdolności),

• niezdolność do pracy musi powstać w czasie okresów składkowych/nieskładkowych lub w ciągu 18 miesięcy od ich zakończenia.

3. Wyjątek od wymogu 5 lat w ostatnich 10 latach Nie obowiązuje, jeśli osoba:

• jest całkowicie niezdolna do pracy,

• posiada co najmniej:

  • 20 lat stażu ubezpieczeniowego – kobieta,

  • 25 lat stażu ubezpieczeniowego – mężczyzna, lub

  • 25 lat okresów składkowych – kobieta,

  • 30 lat okresów składkowych – mężczyzna.

4. Dodatkowe zasady

• Jeśli osoba nie osiągnęła wymaganego okresu ubezpieczenia, może spełnić warunek, jeśli:

  • została zgłoszona do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat lub w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki,

  • posiada ciągłość okresów składkowych i nieskładkowych (przerwy nie dłuższe niż 6 miesięcy).

5. Wpływ prawa do emerytury Nie można przyznać renty z tytułu niezdolności do pracy, jeśli osoba:

• ma ustalone prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

• spełnia warunki do uzyskania emerytury powszechnej lub wcześniejszej (np. górniczej, nauczycielskiej).

Więcej informacji na temat renty z tytułu niezdolności do pracy

Informator ZUS na temat renty z tytułu niezdolności do pracy

Wysokość renty

Dokumenty i formularze konieczne do uzyskania renty

Renta socjalna – co warto wiedzieć

Kto może się ubiegać Renta socjalna przysługuje osobom pełnoletnim, które są całkowicie niezdolne do pracy z powodu trwałego uszczerbku zdrowia. Ważne jest, by ten stan zdrowia powstał zanim osoba ukończyła 18 lat lub – jeśli się uczyła – przed ukończeniem 25. roku życia. Dotyczy to także osób kształcących się na studiach doktoranckich czy w szkołach doktorskich.

Dokumenty potrzebne do złożenia wniosku Aby ZUS mógł rozpatrzyć wniosek, trzeba przygotować kilka dokumentów:

• formularz wniosku o rentę socjalną,

• zaświadczenie ze szkoły lub uczelni potwierdzające okres nauki (jeśli dotyczy),

• aktualne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia (druk OL-9),

• dodatkowa dokumentacja medyczna – np. wyniki badań, wypisy ze szpitala,

• dokumenty od pracodawcy, jeśli osoba pracuje,

• informacje o przychodach z umowy (jeśli występują),

• wywiad zawodowy (druk OL-10),

• oświadczenie o posiadaniu gospodarstwa rolnego powyżej 5 ha (jeśli dotyczy).

Dla cudzoziemców Osoby spoza Polski muszą posiadać odpowiednie dokumenty pobytowe, np. kartę pobytu z dostępem do rynku pracy, zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy. Renta socjalna może być przyznana tylko osobom, które legalnie mieszkają w Polsce.

Kto może złożyć wniosek Wniosek może złożyć sam zainteresowany albo osoba upoważniona – np. rodzic, opiekun prawny, pracownik ośrodka pomocy społecznej, opiekun faktyczny (z potwierdzeniem od władz lokalnych) lub pełnomocnik z pisemnym upoważnieniem.

Kiedy złożyć dokumenty Najlepiej zrobić to od razu po osiągnięciu pełnoletności, albo jak najszybciej, jeśli osoba już jest dorosła i spełnia warunki.

Na jaki czas przyznawana jest renta Renta socjalna może być przyznana na stałe – jeśli niezdolność do pracy jest trwała – lub na czas określony, gdy stan zdrowia może się jeszcze zmienić.

Obowiązki osoby pobierającej rentę Osoba otrzymująca rentę socjalną musi informować ZUS o:

• podjęciu pracy i wysokości dochodów,

• zmianie danych osobowych lub adresowych,

• osadzeniu w areszcie lub zakładzie karnym,

• nabyciu gospodarstwa rolnego.

Więcej informacji na temat renty socjalnej

Dokumenty i formularze konieczne do uzyskania renty

Orzekanie o niezdolności do pracy – rola lekarza orzecznika i komisji lekarskiej ZUS

Zakres orzekania lekarza orzecznika ZUS Lekarz orzecznik ocenia stan zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenia i ustala:

• datę powstania niezdolności do pracy,

• czy niezdolność ma charakter trwały, czy czasowy,

• związek przyczynowy niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi zdarzeniami (np. wypadkiem przy pracy, chorobą zawodową),

• niezdolność do samodzielnej egzystencji,

• zasadność przekwalifikowania zawodowego.

Odwołanie Osoba zainteresowana może złożyć sprzeciw do komisji lekarskiej w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia. Sprzeciw wniesiony po terminie nie jest rozpatrywany, chyba że ZUS – na wniosek – przywróci termin ze względu na uzasadnione okoliczności.

Zarzut wadliwości orzeczenia Prezes ZUS może w ciągu 14 dni od wydania orzeczenia zgłosić zarzut jego wadliwości. W takim przypadku sprawa trafia do komisji lekarskiej, a osoba zainteresowana jest o tym niezwłocznie informowana.

Komisja lekarska

• Składa się z trzech lekarzy.

• Dokonuje ponownej oceny niezdolności do pracy oraz jej okoliczności.

• Wydaje orzeczenie, które może stanowić podstawę do decyzji o przyznaniu świadczenia.

Kryteria oceny Przy orzekaniu uwzględnia się:

• stopień uszkodzenia organizmu i możliwość jego poprawy poprzez leczenie lub rehabilitację,

• zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy lub innej pracy,

• zasadność przekwalifikowania zawodowego z uwzględnieniem wykształcenia, wieku, rodzaju pracy i predyspozycji psychofizycznych.

Procedura badania Orzeczenie może być wydane:

• na podstawie dokumentacji medycznej i bezpośredniego badania,

• bez badania, jeśli dokumentacja jest wystarczająca.

Lekarz orzecznik lub komisja mogą uzupełnić dokumentację o:

• opinie lekarza konsultanta lub psychologa,

• wyniki dodatkowych badań lub obserwacji szpitalnej.

Obowiązek stawienia się na badanie ZUS wyznacza termin badania. W przypadku niestawienia się bez uzasadnienia, osoba jest wzywana ponownie. Brak zgody na badanie w miejscu pobytu lub nieobecność bez przyczyny skutkuje zakończeniem postępowania.

Miejsce badania Jeśli stan zdrowia uniemożliwia osobiste zgłoszenie się, badanie może odbyć się w miejscu pobytu – za zgodą osoby zainteresowanej.

Skutki orzeczenia Orzeczenie lekarza orzecznika (jeśli nie wniesiono sprzeciwu) lub komisji lekarskiej stanowi podstawę do wydania decyzji o świadczeniu uzależnionym od stwierdzenia niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji.

Niezdolność do pracy – definicja i zasady orzekania

Kto jest uznawany za osobę niezdolną do pracy Za niezdolną do pracy uznaje się osobę, która:

• całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu,

• nie rokuje odzyskania tej zdolności nawet po ewentualnym przekwalifikowaniu zawodowym.

Stopnie niezdolności do pracy

• Całkowita niezdolność do pracy: brak możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy.

• Częściowa niezdolność do pracy: znaczne ograniczenie w wykonywaniu pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami.

Okres orzekania niezdolności do pracy

• Standardowo orzeczenie wydawane jest na okres nie dłuższy niż 5 lat.

• Może być wydane na dłuższy czas, jeśli według wiedzy medycznej nie ma szans na poprawę stanu zdrowia przed upływem tego okresu.

• W szczególnych przypadkach niezdolność do pracy może być orzeczona do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, jeśli:

  • nadal występuje niezdolność do pracy,

  • osoba pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy przez co najmniej 5 lat przed badaniem,

  • do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało mniej niż 5 lat.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji

Orzekana jest w sytuacji, gdy naruszenie sprawności organizmu powoduje konieczność stałej lub długotrwałej pomocy ze strony innych osób w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych – takich jak jedzenie, higiena, poruszanie się czy komunikacja.

Badania lekarskie odbywają się w 2 lokalizacjach:

• w siedzibie Oddziału ZUS w Krakowie, przy ul. Pędzichów 27 (wejście do budynku od ul. Helclów) – lekarze orzecznicy,
• w siedzibie Inspektoratu ZUS Kraków Podgórze przy ul. przy ul. Zakopiańskiej 62 – komisje lekarskie ZUS.

Informacja o miejscu gdzie odbywa się badanie znajduje się na skierowaniu.

Dofinansowanie PFRON do przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego

Zakres wsparcia Dofinansowanie obejmuje zakup wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (np. protezy, wózki, aparaty słuchowe), zgodnie z wykazem zawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 29 maja 2017 r. NFZ pokrywa część kosztów, a pozostałą kwotę (udział własny) może dofinansować PCPR ze środków PFRON.

Warunki uzyskania dofinansowania

Aby ubiegać się o wsparcie, należy:

• posiadać orzeczenie o niepełnosprawności,

• spełniać kryterium dochodowe:

  • dochód na osobę w gospodarstwie domowym nie przekracza 50% przeciętnego wynagrodzenia,

  • w przypadku osoby samotnej – nie więcej niż 65% przeciętnego wynagrodzenia.

Wysokość dofinansowania

• do 100% udziału własnego osoby niepełnosprawnej (czyli tej części kosztu, której nie pokrywa NFZ),

• do 150% sumy limitu NFZ i udziału własnego, jeśli cena zakupu przekracza ustalony limit.

PCPR ustala terminy składania wniosków i decyduje o wysokości przyznanego wsparcia.

Sprzęt rehabilitacyjny

Dotyczy urządzeń nieobjętych refundacją NFZ, zaleconych przez lekarza do rehabilitacji w warunkach domowych (np. rowery treningowe, podnośniki, łóżka rehabilitacyjne).

• Nie istnieje zamknięty katalog sprzętu rehabilitacyjnego.

• Wniosek musi być poparty zaleceniem lekarza.

• Dofinansowanie wynosi do 80% kosztów zakupu, ale nie więcej niż pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia.

Informacje praktyczne

• Wzory wniosków dostępne są na stronach internetowych PCPR właściwych dla miejsca zamieszkania.

• Dofinansowanie nie przysługuje osobom lub podmiotom mającym zaległości wobec PFRON.

Wymagane dokumenty

Załączniki do wniosku:

• Kopia posiadanego orzeczenia lub wypisu z treści orzeczenia:
  • o stopniu niepełnosprawności lub o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów lub o całkowitej/ częściowej niezdolności do pracy/ niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wydane przed dniem 1 stycznia 1998r.) lub niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku życia – oryginał do wglądu;
• Aktualne zaświadczenie lekarskie, zawierające informację o ograniczeniach i rodzajach niepełnosprawności powodujących utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu – Załącznik nr 1 do wniosku;
• Faktura proforma lub kosztorys na wnioskowany sprzęt;
• Kopia pełnomocnictwa lub odpis postanowienia sądu o ustanowieniu opiekuna prawnego w przypadku, gdy osoba niepełnosprawna działa przez pełnomocnika lub opiekuna prawnego- oryginał do wglądu;
• Pełnomocnictwo w przypadku gdy Wnioskodawca składa wniosek przez internet z profilu zaufanego innej osoby – Załącznik nr 2 do wniosku.

Dokumenty do pobrania:

zaświadczenie lekarskie

wzor_pelnomocnictwa_SOW

Wniosek RS SR (P)-1

Więcej informacji: link

Turnusy rehabilitacyjne to zorganizowane wyjazdy dla osób z niepełnosprawnościami, trwające minimum 14 dni. Uczestnicy dobierani są według podobnych potrzeb zdrowotnych, a program turnusu dostosowany jest do rodzaju schorzeń. Zajęcia prowadzone są przez specjalistów, a forma może być stacjonarna (w jednym punkcie) lub niestacjonarna (np. obóz wędrowny).

Celem turnusów jest nie tylko rehabilitacja lecznicza, ale też rozwój społeczny, integracja i zwiększenie samodzielności uczestników. W odróżnieniu od pobytów sanatoryjnych NFZ, turnusy kładą nacisk na aktywność grupową.

Dofinansowanie z PFRON przysługuje osobom:

• z orzeczeniem o niepełnosprawności (w każdym stopniu),

• z orzeczeniem o niezdolności do pracy

• z orzeczeniem wydanym przed 16. rokiem życia,

• spełniającym kryterium dochodowe:

  • do 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę w gospodarstwie domowym,

  • do 65% w przypadku osoby samotnej.

Przeciętne wynagrodzenie w roku 2025: 8748,63 zł

W przypadku przekroczenia limitu dochodowego, dofinansowanie jest pomniejszane o odpowiednią kwotę, chyba że osoba znajduje się w trudnej sytuacji życiowej — wtedy może otrzymać pełne wsparcie.

Opiekun może otrzymać dofinansowanie, jeśli:

• osoba niepełnosprawna ma znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności albo jest dzieckiem do 16. roku życia,

• lekarz uzasadni potrzebę pomocy opiekuna,

• opiekun nie jest członkiem kadry, sam nie wymaga opieki, ma ukończone 18 lat (lub 16, jeśli mieszka z osobą niepełnosprawną).

Wysokość dofinansowania (procent przeciętnego wynagrodzenia):

• 30% – osoby ze znacznym stopniem, dzieci do 16 lat, młodzież ucząca się do 24 lat,

• 27% – osoby z umiarkowanym stopniem,

• 25% – osoby z lekkim stopniem,

• 20% – opiekunowie oraz osoby zatrudnione w zakładach pracy chronionej.

W wyjątkowych przypadkach dofinansowanie może wzrosnąć do 40%.

Procedura:

• PCPR rozpatruje wniosek w ciągu 30 dni.

• Po decyzji uczestnik wybiera turnus i informuje PCPR w ciągu kolejnych 30 dni (nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem turnusu).

• PCPR sprawdza zgodność ośrodka i organizatora z wymaganiami — w razie niezgodności konieczna jest zmiana.

Wybór turnusu można dokonać samodzielnie lub z pomocą PCPR, korzystając z bazy dostępnej na stronie

Wnioski można składać na specjalnej platformie PFRON: link

Potrzebne dokumenty: 

• Orzeczenie
• Wniosek lekarza o skierowanie na turnus rehabilitacyjny – zał. nr 1 do wniosku
• Zgoda na przetwarzanie danych osobowych – zał. nr 2 do wniosku
• Oświadczenie o korzystaniu/niekorzystaniu ze środków PFRON – zał. nr 3 do wniosku
• Oświadczenie dot. zatrudnienia oraz pobierania nauki – zał. nr 4 do wniosku
• Zaświadczenie ze szkoły – jeśli dotyczy
• Pełnomocnictwo – w przypadku, gdy Wnioskodawca składa wniosek z profilu zaufanego innej osoby

Wzory dokumentów:

Wniosek Turnus Rehabilitacyjny

Zał. nr 1 – Wniosek lekarza

Zał. nr 3 – Oświadczenie – środki PFRON

Zał. nr 4 – Oświadczenie – 16-24 r.ż.

Zał. Nr 5 – wzor_pelnomocnictwa_SOW

Więcej informacji:

Link

Link

Dofinansowanie PFRON do likwidacji barier technicznych

Na czym polega wsparcie Dofinansowanie dotyczy likwidacji barier technicznych, które utrudniają osobom z niepełnosprawnościami samodzielne funkcjonowanie. Chodzi o przeszkody wynikające z braku odpowiednich urządzeń lub ich niedostosowania do potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności.

PFRON nie zwraca kosztów poniesionych przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.

Kto może skorzystać

• osoby z orzeczeniem o znacznym, umiarkowanym lub lekkim stopniu niepełnosprawności

• dzieci do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności

• osoby, których potrzeby wynikające z niepełnosprawności mogą być zrealizowane dzięki wsparciu — np. poprzez ułatwienie wykonywania codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem

Kto nie może skorzystać

• osoby mające zaległości wobec PFRON

• osoby, które w ciągu ostatnich 3 lat były stroną umowy z PFRON, rozwiązanej z ich winy

Dokumenty potrzebne do wniosku

• Orzeczenie o niepełnosprawności

• Zaświadczenie lekarskie zawierające opis niepełnosprawności

• Oferta cenowa

• Pełnomocnictwo lub inny dokument uprawniający do reprezentowania osoby niepełnosprawnej

Forma dokumentów:

• skany – przy składaniu wniosku elektronicznie przez system SOW

• kopie – przy składaniu wniosku tradycyjnie (oświadczenia w oryginale)

PCPR może poprosić o okazanie oryginałów dokumentów.

Terminy

Wnioski można składać przez cały rok. Dofinansowanie przyznawane jest do momentu wyczerpania środków finansowych dostępnych w danym powiecie.

Wysokość dofinansowania

• do 95% kosztów przedsięwzięcia

• maksymalnie do wysokości 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia

• udział własny wnioskodawcy: minimum 5% kosztów

Częstotliwość korzystania

Wniosek można złożyć najwcześniej po upływie 3 lat od poprzedniego dofinansowania na ten sam cel.

Dokumenty do pobrania : 

zaświadczenie lekarskie wzor_

pelnomocnictwa_SOW

Wniosek RS LBT (P)

Więcej informacji: link

Strona GOV: link

Dofinansowanie PFRON do likwidacji barier architektonicznych

Cel wsparcia Dofinansowanie dotyczy prac budowlanych i instalacyjnych, które mają na celu usunięcie przeszkód utrudniających osobom niepełnosprawnym samodzielne funkcjonowanie w miejscu zamieszkania. Bariery architektoniczne to

Potrzebne dokumenty

• Orzeczenie o niepełnosprawności
• Tytuł prawny do lokalu
• Zaświadczenie lekarskie zawierające opis niepełnosprawności
• Oferta cenowa
• Pełnomocnictwo lub inny dokument uprawniający do reprezentowania osoby niepełnosprawnej
• Kopię posiadanego orzeczenia lub wypisu z treści orzeczenia:
  • o stopniu niepełnosprawności lub
  • o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów lub
  • o całkowitej/ częściowej niezdolności do pracy/
  • o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wydane przed dniem 1 stycznia 1998r. na stałe)/
  • niezdolności do samodzielnej egzystencji, niezdolności do samodzielnej egzystencji lub niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku życia
  • (oryginał do wglądu;)
• Wykaz planowanych przedsięwzięć (zakupów, prac, robót budowlanych) w celu likwidacji barier architektonicznych i przewidywany koszt zakupów, prac, robót budowlanych zawiązanych z realizacją zadania – Załącznik Nr 1 do wniosku;
• Aktualne zaświadczenie lekarskie, zawierające informację o ograniczeniach i rodzajach niepełnosprawności powodujących utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu – Załącznik Nr 2 do wniosku;
• Numer elektroniczny księgi wieczystej
• Pisemna zgoda właściciela/ właścicieli lokalu/budynku na wykonanie prac w ramach likwidacji barier architektonicznych;
• Oświadczenie o miejscu pobytu stałego – Załącznik Nr 3 do wniosku;
• Szkic pomieszczeń, których dotyczy likwidacja barier architektonicznych (z podaniem ich wymiarów, obecnego i projektowanego układu funkcjonalnego) – Załącznik Nr 4 do wniosku;
• Aktualne zdjęcia pomieszczeń/ miejsc, których dotyczy likwidacja barier architektonicznych, z podaniem imienia i nazwiska Wnioskodawcy, adresem miejsca ich wykonania, datą (na odwrocie wydrukowanego zdjęcia).

Dokumenty do pobrania: 

Wniosek RS LBA (P)-2

Załacznik nr 5 – zgoda właściciela na likwidację barier architektonicznych

Załącznik nr 4 – Szkic pomieszczeń, których dotyczy likwidacja barier architektonicznych

Załącznik nr 3 – Oświadczenie o miejscu pobytu stałego

Załącznik nr 2 – Zaświadczenie lekarskie dla potrzeb PFRON likwidacja barier architektonicznych

Załącznik nr 1 – Wykaz planowanych przedsięwzieć

Więcej informacji: link

Dofinansowanie PFRON do likwidacji barier w komunikowaniu się

Czym są bariery w komunikowaniu się To wszelkie przeszkody, które utrudniają osobie niepełnosprawnej swobodne porozumiewanie się z otoczeniem lub przekazywanie informacji. Mogą wynikać z braku odpowiednich urządzeń, technologii lub rozwiązań wspierających komunikację.

Kto może skorzystać

• osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany, lekki stopień)

• dzieci do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności

• osoby, których potrzeby komunikacyjne wynikające z niepełnosprawności można zrealizować dzięki wsparciu

Kto nie może skorzystać

• osoby, które w ciągu ostatnich 3 lat otrzymały już dofinansowanie na ten cel

• osoby lub podmioty mające zaległości wobec PFRON

• osoby, które miały rozwiązane umowy z PFRON z ich winy w ciągu ostatnich 3 lat

Wysokość dofinansowania

• do 95% kosztów przedsięwzięcia

• maksymalnie do wysokości 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia

• dofinansowanie nie obejmuje kosztów poniesionych przed podpisaniem umowy

Gdzie złożyć wniosek

• w powiatowym centrum pomocy rodzinie (PCPR)

• przez internet: Platforma SOW

Lista załączników do wniosku:

• Kopia posiadanego orzeczenia lub wypisu z treści orzeczenia:
  • o stopniu niepełnosprawności lub
  • o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów lub
  • o całkowitej/ częściowej niezdolności do pracy/ niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (wydane przed dniem 1 stycznia 1998r.) lub
  • niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku życia –
  • oryginał do wglądu;
• Aktualne zaświadczenie lekarskie, zawierające informację o ograniczeniach i rodzajach niepełnosprawności powodujących utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu – Załącznik nr 1 do wniosku;
• Zaświadczenie od specjalisty (psycholog, pedagog, logopeda) o konieczności posiadania sprzętu komputerowego w przypadku osób kontynuujących naukę lub osób pozostających pod opieką w/w specjalistów, potwierdzające trudności w komunikowaniu się; (opcjonalnie)
• Faktura proforma lub kosztorys na wnioskowany sprzęt;
• Kopia pełnomocnictwa lub odpis postanowienia sądu o ustanowieniu opiekuna prawnego w przypadku, gdy osoba niepełnosprawna działa przez pełnomocnika lub opiekuna prawnego- oryginał do wglądu;
• Pełnomocnictwo w przypadku gdy Wnioskodawca składa wniosek z profilu zaufanego innej osoby – Załącznik nr 2 do wniosku.

Dokumenty do pobrania:

zaświadczenie lekarskie

wzor_pelnomocnictwa_SOW

Wniosek RS LBWK (P)

Zakres działania CIDON (Centrum Informacyjno-Doradcze Osób Niepełnosprawnych)

CIDON przy Oddziale Małopolskim – 12 312 14 39, 12 312 14 33

Główne zadania CIDON:

1. Udzielanie informacji w zakresie:

   • programów realizowanych przez PFRON,

   • projektów organizacji pozarządowych,

   • systemów orzecznictwa (rentowych i pozarentowych),

   • możliwości uzyskania wsparcia finansowego i rzeczowego,

   • zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny, rehabilitacyjny i środki pomocnicze,

   • turnusów rehabilitacyjnych i sanatoriów,

   • likwidacji barier: architektonicznych, technicznych, komunikacyjnych,

   • wsparcia działalności gospodarczej osób z niepełnosprawnością,

   • rehabilitacji leczniczej, społecznej, zawodowej oraz zatrudnienia,

   • ulg i uprawnień wynikających z przepisów,

   • pomocy dla pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnością,

   • instytucji działających na rzecz osób z niepełnosprawnością.

2. Bezpośrednia pomoc osobom z niepełnosprawnością, m.in.:

   • kontakt z właściwą instytucją,

   • pomoc w wypełnianiu dokumentów,

   • wsparcie w umawianiu wizyt,

   • weryfikacja przebiegu sprawy.

3. Kierowanie do specjalisty ds. zarządzania rehabilitacją oraz współudział w tworzeniu i realizacji indywidualnego planu aktywizacyjnego.

4. Współpraca z Ośrodkiem Wsparcia i Testów, w tym kierowanie osób do ośrodka i wspólna realizacja działań wspierających osoby z niepełnosprawnością.

Krakowska Wypożyczalnia Sprzętu – najważniejsze informacje

Co można wypożyczyć Wypożyczalnia oferuje technologie wspomagające dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Przykładowy sprzęt:

• aparaty słuchowe

• powiększalniki

• oprogramowanie wspierające komunikację

Pełna lista dostępna jest na stronie: LINK

Jak wypożyczyć sprzęt

Wniosek o wypożyczenie można złożyć:

• elektronicznie przez System Obsługi Wsparcia (SOW), z użyciem podpisu kwalifikowanego, zaufanego lub osobistego

• w formie papierowej – osobiście, pocztą lub przez osobę upoważnioną, z podpisem osobistym

Pomoc w wypełnieniu wniosku zapewnia pracownik CIDON (Centrum Informacyjno-Doradcze dla Osób z Niepełnosprawnością), działający przy oddziałach PFRON.

Proces weryfikacji

• CIDON sprawdza poprawność formalną wniosku

• weryfikuje, czy wnioskodawca nie otrzymał już dofinansowania na ten sam sprzęt w ciągu ostatnich 12 miesięcy

• w przypadku braków formalnych – wnioskodawca proszony jest o uzupełnienie dokumentów

• po akceptacji wniosku – kontakt w sprawie konsultacji dotyczącej wyboru technologii wspomagającej

Każdy wnioskodawca ma prawo do co najmniej jednej konsultacji.

Opłaty

• wypożyczenie wymaga podpisania umowy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych (RARS)

• konieczne jest wniesienie jednorazowej kaucji zwrotnej w wysokości 2% ceny zakupu danego sprzętu

• umowa zawierana jest pisemnie lub elektronicznie najpóźniej w dniu dostarczenia sprzętu

Okres wypożyczenia

• umowa obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. lub krócej – zgodnie z okresem ważności orzeczenia o niepełnosprawności

• możliwe jest przedłużenie umowy, jeśli Rada Nadzorcza PFRON zdecyduje o kontynuacji programu

• chęć przedłużenia należy zgłosić przez SOW lub w wersji papierowej, nie później niż miesiąc przed końcem umowy

Jak wypożyczyć sprzęt

Wniosek o wypożyczenie można złożyć:

• elektronicznie przez System Obsługi Wsparcia (SOW), z użyciem podpisu kwalifikowanego, zaufanego lub osobistego

• w formie papierowej – osobiście, pocztą lub przez osobę upoważnioną, z podpisem osobistym

Pomoc w wypełnieniu wniosku zapewnia pracownik CIDON (Centrum Informacyjno-Doradcze dla Osób z Niepełnosprawnością), działający przy oddziałach PFRON w każdym województwie.

Proces weryfikacji

• CIDON sprawdza poprawność formalną wniosku

• weryfikuje, czy wnioskodawca nie otrzymał już dofinansowania na ten sam sprzęt w ciągu ostatnich 12 miesięcy

• w przypadku braków formalnych – wnioskodawca proszony jest o uzupełnienie dokumentów

• po akceptacji wniosku – kontakt w sprawie konsultacji dotyczącej wyboru technologii wspomagającej

Każdy wnioskodawca ma prawo do co najmniej jednej konsultacji.

Opłaty

• wypożyczenie wymaga podpisania umowy z Rządową Agencją Rezerw Strategicznych (RARS)

• konieczne jest wniesienie jednorazowej kaucji zwrotnej w wysokości 2% ceny zakupu danego sprzętu

• umowa zawierana jest pisemnie lub elektronicznie najpóźniej w dniu dostarczenia sprzętu

Okres wypożyczenia

• umowa obowiązuje do 31 grudnia 2026 r. lub krócej – zgodnie z okresem ważności orzeczenia o niepełnosprawności

• możliwe jest przedłużenie umowy, jeśli Rada Nadzorcza PFRON zdecyduje o kontynuacji programu

• chęć przedłużenia należy zgłosić przez SOW lub w wersji papierowej, nie później niż miesiąc przed końcem umowy

Dokumenty do pobrania:

Wniosek – Wypożyczalnia technologii wspomagającej – 2023

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności 

Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w Krakowie

ul. Balicka 95, 30-149 Kraków

Numery telefonów:

(12) 380 76 40

(12) 380 76 42

(12) 380 76 44

adres e-mail: powiatowyzespol@powiat.krakow.pl

Przyjmowanie stron:

Poniedziałek: 9.00 – 17.00

Wtorek – Piątek: 7.30- 15.30.

Dojazd bezpośrednio pod siedzibę:

– autobusami linii: 164,172,199,228,126,218 (przystanek GIEŁDA BALICKA)

– tramwajami nr 4,8,24 dojazd do pętli Bronowice Małe następnie 8 min pieszo lub należy podjechać 1 przystanek autobusowy.

– przystanek kolejowy „Kraków Bronowice” i pozostałą cześć trasy należy przebyć jak do przystanku GIEŁDA BALICKA.

Zakres działania

Rodzaje wydawanych orzeczeń:

1. Orzeczenie o niepełnosprawności – dla dzieci poniżej 16. roku życia

2. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – dla osób powyżej 16. roku życia

3. Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień – dla osób posiadających orzeczenia rentowe

1. Orzeczenie o niepełnosprawności (dla dzieci)

• Wydawane na wniosek przedstawiciela ustawowego dziecka

• Obowiązuje na czas określony, nie dłużej niż do ukończenia 16. roku życia

2. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (dla dorosłych)

• Wydawane na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego

• Może być przyznane na czas określony lub bezterminowo

Wymagane dokumenty:

• wniosek o wydanie orzeczenia

• zaświadczenie lekarskie (nie starsze niż 30 dni)

• aktualna dokumentacja medyczna: badania, konsultacje, karty informacyjne, kartoteki leczenia

3. Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień

Wydawane osobom powyżej 16. roku życia, które posiadają jedno z poniższych orzeczeń:

• orzeczenie ZUS o:

  • całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji

  • całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy

• orzeczenie organu rentowego (ZUS, MSWiA, MON) sprzed 1 stycznia 1998 r. o zaliczeniu do grupy inwalidów

• orzeczenie KRUS sprzed 1 stycznia 1998 r. o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym

Wymagane dokumenty:

• wniosek o wydanie orzeczenia o ulgach i uprawnieniach

• dokumentacja medyczna

• kserokopia ważnego orzeczenia (oryginał do wglądu)

Zespół występuje do właściwego organu rentowego o pełną kopię orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie może być wydane tylko po badaniu przez lekarza z zespołu orzekającego. Na orzeczenie wydane w tym trybie nie przysługuje odwołanie.

• Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – dorośli (osoby powyżej 16 roku życia) 
• Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia [doc]otwiera się w nowej karcie
• Sytuacja społeczna i zawodowa [docx]otwiera się w nowej karcie Pobierz otwiera się w nowej karcie
• Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności – dzieci (osoby poniżej 16 roku życia) [doc]otwiera się w nowej karcie
• Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia dziecka 
• Informacja o zakresie opieki i pielęgnacji sprawowanej nad dzieckiem przez osobę ubiegającej się o zasiłek [pdf]otwiera się w nowej karcie
• Oświadczenie o miejscu pobytu stałego 

Więcej informacjii na temat działań PCPR: LINK